Bloog Wirtualna Polska
Jest 1 253 535 bloogów | losowy blog | inne blogi | zaloguj się | załóż bloga
Kanał ATOM Kanał RSS

Złoczów – tu był ich dom, tu się urodzili, tu pobierali naukę, tu pracowali.

czwartek, 27 listopada 2014 19:56

ANTONOWICZ LECH – urodził się 17 sierpnia 1928 w Potoczanach - pow. złoczowski, 30 km. od Złoczowa - polski prawnik, specjalista z zakresu prawa międzynarodowego publicznego. Naukę w szkole powszechnej rozpoczął w Złoczowie.

Ojciec Franciszek Antonowicz był Komisarzem Ziemskim w Złoczowie i właścicielem majątku w Horodyłowie (5 km od Złoczowa). W 1944 r. wskutek napadu Ukraińców uciekli do Złoczowa. Po ekspatriacji uczęszczał do Liceum Ogólnokształcącego w Krynicy- Zdroju. W latach 1947–1951 studiował na Wydziale Dyplomatyczno – Konsularnym w Szkole Głównej Służby Zagranicznej (ówczesnej Akademii Nauk Politycznych). Na tejże uczelni w 1955 otrzymał tytuł doktora nauk prawnych, zaś w 1963 uzyskał habilitację w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk. W 1976 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a 10 lipca 1990 tytuł profesora zwyczajnego (UMCS w Lublinie);

Był członkiem „Klubu Złoczowskiego”. Stowarzyszenie „Klub Złoczowski” powołane zostało 7 lutego 1990 r. w Krakowie celem integracji rozsianej w świecie diaspory złoczowskiej. Klub posiadał Oddziały w Bielsko-Białej, Gliwicach, Wrocławiu, Oławie i w Londynie. Działał do 24 sierpnia 2010 r. W szczytowym okresie zrzeszał kilkaset osób.

 

BULIKOWSKA HELENA - śpiewaczka operowa, urodziła się w Złoczowie w 1875 r.,

Córka lekarza, krakowianina, ożenionego z panną ze złoczowskiego dworku. W domu tym panowała muzyczna atmosfera, bo babka przyszłej śpiewaczki (ze strony matki), Felicja z Rapackich Wesołowska, oraz ojciec doskonale grali na fortepianie, a nawet dawali koncerty w salonach przyjaciół. Babka była wykształcona muzycznie, więc uczyła wnuczkę gry na fortepianie, ta jednak, obdarzona pięknym mezzosopranem, wybrała karierę śpiewaczą. Głos kształciła w szkole śpiewu Adeliny

i Augusta Souvestre’ów w Dreźnie. Jej debiut w „Giocondzie” Ponchie’llego odbył się w Bolonii w 1895 r. i śpiewała tam przez cały sezon, prezentując swój niezwykły talent wokalny, sceniczny, a także nieprzeciętną urodę. Za granicą posługiwała się pseudonimem Elena Palmy. Sukces boloński zaowocował propozycją występów w teatrze Regio di S. Carlo w Lizbonie, ale z niej nie skorzystała, lecz wróciła do kraju. Po ślubie z notariuszem Aleksandrem Misky – bratankiem współczesnego Wyspiańskiemu młodopolskiego malarza Ludwika Misky – i po urodzeniu dwojga dzieci zamieszkała we Lwowie (przy ul. Akademickiej 26). Zadebiutowała w 1905 r. w Operze Lwowskiej arią Amneris w „Aidzie” Verdiego, przyjmując pseudonim Oleska (od zdrobniałego imienia ukochanego męża, Olesia);

 

CIEŃSKI JAN - ks. biskup, urodził się 7 stycznia 1905 r. w Pieniakach (25 km. od Złoczowa).

Był synem Tadeusza Cieńskiego, posła do Galicyjskiego Sejmu Krajowego, przewodniczącego Polskiego Komitetu Narodowego w czasie walk polsko-ukraińskich, a w II RP senatora z ramienia Stronnictwa Narodowego i Marii z Dzieduszyckich, córki Włodzimierza Dzieduszyckiego – mecenasa kultury, właścicieli majątku ziemskiego w Pieniakach.

Cieńscy - herbu Pomian pojawili się w XV w. w Sieradzkiem, gdzie dziedziczyli wieś Cienie, od której przyjęli nazwisko. Pochodzący z Cieni Marcjan Cieński z załogą polską wyruszył do Jass. Zaciągną się do służby hospodara mołdawskiego, gdzie został dowódcą polskiego oddziału. Tam poślubił Teofilę Mohilankę, córkę hospodara Jana Mohiły. W posagu otrzymali ziemie między Dniestrem i granicą Wołoszczyzny, z zamkiem w Czernolicy, na polskim prawym brzegu Dniestru. Ostatnim z Cieńskich, który tam mieszkał, był Maurycy Cieński (pułkownik) żonaty z Teofilą Bachmińską. Jego syn Udalryk Mikołaj (1790 – 1872), ożeniony z Julią Dzierzkowską, przeniósł się Okna nabytego przez dziada Wojciecha Cieńskiego, wybudował dwór skromny, mimo, że do niego należały prócz Czarnolicy i Okna jeszcze Borszczów na Podolu, Kopyczyńce nad Dniestrem i Kostyniec na Bukowinie pod Czerniowcami. Po śmierci Udalryka Mikołaja Cieńsiego dobra przeszły na syna Ludomira Ludwika, żonatego z Magdaleną Jordanówną, od którego w 1912 r. Okno kupił jego syn Tadeusz Celestyn

(1856 -1925), ożeniony z Marią hr. Dzieduszycką. Po śmierci Tadeusza Celestyna dobra przeszły na Jana Cieńskiego, ich syna.

W dworze w Oknie pozostały rodzinne pamiątki: pokaźny zbiór dzieł sztuki, biblioteka licząca kilka tysięcy tomów, zabytkowe meble, cenny gobelin, karabela, ładownica, kindżał i amulet zdobyte przez Wojciecha Cieńskiego na baszy Sylistrii w bitwie pod Parkanami, osobista zbroja, misiurka, hełm i pałasz zwany „szpilką”. W oszklonej serwantce cenna porcelana. Prawie wszystkie obrazy wg spisu oddane zostały w 1935. przez Jana Cieńskiego, jako depozyt do Ossolineum we Lwowie pod warunkiem, że po upływie 20 lat mogą być tam pozostawione lub wycofane. Do depozytu w Ossolineum we Lwowie złożone zostały też zbiory graficzne, archiwum i biblioteka. Tylko znikoma część dawnych kolekcji oknienskich dostała się do Ossolineum wrocławskiego. Reszta pozostała na miejscu we Lwowie lub uległa rozproszeniu. Do września 1939 r. był ich ostatnim właścicielem.

Roman Aftanazy – Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej – t. 7).

Nie od razu świętym był.

Jan Cieński - ukończył Akademię Rolniczą w Dublanach w 1928. Początkowo gospodarował na swoim 1000-hektarowym gospodarstwie. Rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Lwowskim, ale je przerwał. Miał narzeczoną, wybrał kapłaństwo. W 1933 r. majątek w Oknie wydzierżawił swojemu bratu i jesienią tegoż roku wstąpił do seminarium we Lwowie. Święcenia kapłańskie otrzymał w roku 1938, z rąk arcybiskupa Bolesława Twardowskiego, po czym wyznaczony został przez ordynariusza lwowskiego, jako wikariusz, do pomocy proboszczowi w zarządzaniu parafią złoczowską.

Moje spotkania z ks. Janem

Do Złoczowa ks. Cieński przybył 17 sierpnia 1938 r. Proboszczem był ks. Kajetan Gruszecki. Oprócz ks. Cieńskiego był drugi wikary ks. Korfanty. Byli młodzi, wykształceni, pełni życie. W cukierni mojego ojca, można było spotkać znane złoczowskie osobistości. Na zapleczu był pokój gościnny zapewniający poczucie prywatności, duży stół z marmurowym blatem i dwie duże kanapy, które mogły pomieścić pięć - sześć osób.

W cukierni bywał pułk. Stanisław Dąbek, złoczowscy notable i okoliczni ziemianie Bywali też ks. Kazimierz Korfanty i ks. Jan. Oni byli młodzi i lubili życie towarzyskie.

Miałem wówczas 10 lat i byłem ministrantem. Ks. Jana pamiętam jako bardzo skromnego, ale stanowczego człowieka. Takim pozostał przez ponad 54 lata. W Złoczowie i okolicy pełnił posługę kapłańską, także w czasie okupacji sowieckiej (1939-1941), niemieckiej (1941-44), po powrocie sowietów (1944 -1045) i niepodległym państwie ukraińskim. Zmarł 26 grudnia 1992 r.

W 1945 r. mógł opuścić Złoczów, tak jak zrobiła w większości ludność polska i pozostali księża. Miał krewnych w Krakowie i zagranicą (siostrę w Londynie), a jednak pozostał w Złoczowie. Nie opuścił Złoczowa. Mówił, że pozostanie tak długo, aż ostatni parafianin wyjedzie. Prawdopodobnie to jedyny przypadek, kiedy osoba duchowna przez całe życie pełniła swoje posłannictwo w jednym miejscu.

Po powrocie sowietów w 1945 r. nie miał wikarego, kościelnego, nie było sióstr służebnych. Sam wchodził na wieżę zegarową, by uruchomiać zegar. Nie domagał na zdrowiu. W sierpniu 1984 r. lwowskie władze kościelne do pomocy delegowały ks. Ludwika Romana.

Kiedy w maju 1990 r., po raz pierwszy, po 46 latach, przyjechałem do Złoczowa z grupą Złoczowian. Ks. Jana zastaliśmy w kościele. Nikt jeszcze nie wiedział, że jest tajnym biskupem. (sakrę „tajnego biskupa” otrzymał od Prymasa Polski w dni 30 czerwca 1967 roku w prywatnej kaplicy Prymasa w Gnieźnie). Jeszcze rządzili sowieci. Zaprosił nas do zakrystii. Żartował: „o szczurach co uciekły”.

Rzeczywiście uciekliśmy. Ja z rodziną opuściłem Złoczów w 1944 r. w obawie przed Ukraińcami i powrotem sowietów. On pozostał, by nieść wiarę i chronić ukochany kościół, parafian i ludzi bez względu na to kim byli. Heroizm?, myślę, ze głęboka wiara w swoje posłannictwo i to pomagało mu przetrwać. Bez niego kościół dzisiaj byłby ruiną, jak wiele innych na tych terenach.

Zwalczano go, niszczono mu opinię. Był wyszydzany, poniżany i ośmieszany przez „Lwowskie Słowo. Nie udało się. On nadal trwał.

Z posługą był zawsze tam gdzie być powinien: przy ołtarzu, wśród ludzi, przy chorych, na zamku złoczowskim przy pomordowanych przez NKWD więźniach politycznych (1941), w Hucie Pieniackiej przy ofiarach rzezi dokonanej przez ukraińskich nacjonalistów i żołnierzy 14 Dywizji Grenadierów SS (28 luty 1944) i w innych miejscowościach, gdzie mordowano Polaków. Gotów był chronić każdego: Polaka, Ukraińca, Żyda i innych. Dla ks. Jana, Polak, Rusin, Ukrainiec, Żyd, Ormianin, Niemiec, Rosjanin, to byli bracia, siostry. Ratował nie wartościując. Pomagał wszystkim. Uratował rannego, wykrwawionego oficera NKWD.

Jedni mówili, że w 1941 r., przy ul. Tarnopolskiej, kiedy sowieci uciekali przed naporem Niemców, że zaniósł go do szpitala na plecach. To mało prawdopodobne. Złoczów opuściłem w lutym 1944 maja, mając prawie 16 lat, i nie słyszałem o takim zdarzeniu, ani nikt z mojej rodziny, czy znajomych. Gdyby tak było wpadłby w ręce Niemców.

Inni mówili, że było to po ponownym wkroczeniu sowietów na jesieni 1945 r. Wracał od chorego, usłyszał jęki. W rowie leżał człowiek w mundurze, zakrwawiony. Ks. Jan, dobrnął z nim do najbliższej chaty. Rannego przewieźli do złoczowskiego szpitala. Zaofiarował krew. Okazało się, że był to wysokiej rangi oficer, jeden z szefów NKWD w Złoczowie. Prawdopodobnie był to odwet bojówki UPA, za pacyfikowanie członków UPA przez władze sowieckie, wyłapywanie i skazywanie ich na zsyłkę do łagrów sowieckich. Ten oficer był bardzo aktywny w tym działaniu. Gdyby nie ksiądz Cieński, nie przeżyłby z wykrwawienia.

Ks. Janowi proponowano nagrodę. Odmówił. Pozwolono mu na dalszą działalność duszpasterską w Złoczowie. Złoczów był jedynym miastem poza Lwowem, gdzie był czynny kościół. Wszystkie kościoły i cerkwie grekokatolickie zostały zamknięte, on przyjął grekokatolików do kościoła. Kościół był wypełniony.

Kiedy przyjechaliśmy powtórnie jesienią tegoż samego roku, był już mocno schorowany. Miał chore nogi. Nie mógł jak dawniej przemierzać kilometry, po okolicznych wioskach i miasteczkach z sakramentem św. do chorych. Czasem ktoś go podwiózł furmanką. Żył skromnie, w ubóstwie w małym ciasnym mieszkaniu, wszędzie książki, a sutanna jakby z przedwojennych czasów.

W ZSRR Gorbaczow przeprowadził pierestrojkę, odżyło życie religijne - mówimy – może będzie lepiej. Mimo choroby nie opuszczało go poczucie humoru - „tak, tak delegat Watykanu do stałych kontaktów z Polską od marca już jest przedstawicielem Stolicy Apostolskiej w Moskwie – jak mu tam na nazwisko?” Kalesony żartował? – chodziło o Francesco Colasuonno.

Przy kościele pozostali tylko nieliczni Polacy, grekokatolicy wrócili do cerkwi. Pytany jak to było z tym Rosjaninem? odpowiada krótko ”a kto wam to opowiada”. Nie potwierdził i nie zaprzeczył.

Panie przywiozły sporą paczkę używek i wiktuałów (herbata, kawa, czekolada i inne). Ks. Jan spojrzał i mówi ”mnie wystarczy to co mam tutaj” i polecił kobiecie, która posprzątać kuchnię, żeby przekazać to biednym. Hmm?- czy Franciszek tamtych czasów? Taki już był ten nasz ks. Jan.

Za życia już był świętym apostołem, męczennikiem XX w., znosił cierpliwie wszelkie szykany i trwał. W życiu codziennym spełniał wszystkie aspekty życia chrześcijańskiego, dobrze wykonywał swoje posłannictwo, dzielił się radością wiary i przybliżał innych ku Bogu, znosił cierpliwie wszelkie szykany. Był opoką tej ziemi. Dawał ludziom oparcie i nadzieję na przetrwanie.

Był surowy w stosunku do siebie, pełen wyrzeczeń, skromny. Był ascetą. Na co dzień dawał liczne świadectwa świętości. Jego priorytety: to doskonalenie własnej osobowości, służba Bugu i ludziom. Przełamywał wrogość. Wśród wiernych cieszył sie wielką estymą. Mówiono, że jakiś Ukrainiec z Woroniaków, kiedy ciężko zachorował, prosił o spowiedź u ks. Cieński;

 

DEMETRYKIEWICZ WŁODZIMIERZ JÓZEF, urodził się 9 września 1859 w Złoczowie, archeolog polski, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Syn Józefa (lekarza) i Antoniny z Kuszpecińskich. Uczęszczał do szkół powszechnych i średniej w Rzeszowie i Tarnowie, w latach 1878-1884 studiował prawo, a 1884-1887 historię sztuki na UJ; w 1884 obronił doktorat praw na UJ po przedstawieniu pracy Konserwatorstwo dla zabytków archeologicznych. Rzecz ze

stanowiska dziejów kultury i nauki porównawczej prawa. Uzupełniał studia z historii sztuki na uniwersytecie w Wiedniu (1890-1891), następnie podjął pracę konserwatora zabytków starożytnych w Urzędzie Konserwatorskim w Krakowie (1891-1912). W 1902 został docentem w Gabinecie Archeologicznym UJ; od 1907 był profesorem tytularnym i prowadził wykłady z archeologii pradziejowej Polski. W 1919 został profesorem nadzwyczajnym i kierownikiem Katedry Prehistorii, w 1921 profesorem zwyczajnym i dyrektorem Zakładu Prehistorii. Od 1921 kierował Muzeum Archeologicznym PAU (do 1928 kierownik, następnie dyrektor). W 1903 został członkiem-korespondentem, w 1930 członkiem czynnym PAU (wcześniej AU); brał udział w pracach Komisji Archeologicznej AU, Komisji Historii Sztuki AU (sekretarz), Komisji Antropologicznej AU (sekretarz), Komisji Antropologii i Prehistorii PAU (przewodniczący). Był członkiem-korespondentem Komisji Centralnej w Wiedniu dla Badania i Konserwacji Zabytków (1887), sekretarzem Grona Konserwatorów z Galicji Zachodniej (1890-1895), członkiem-korespondentem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (1916), członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Prehistorycznego (1924), członkiem Towarzystwa Antropologicznego w Wiedniu, członkiem Towarzystwa Starożytników w Królewcu, członkiem honorowym Sekcji Archeologicznej Muzeum Królewskiego w Pradze, członkiem honorowym Towarzystwa Opieki nad Polskimi Zabytkami Sztuki i Kultury. Został uhonorowany m.in. Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta (1928);

 

GIELA FELIKS KASPER ADAM – urodził się 20 listopada 1852 w Złoczowie – prawnik, aptekarz burmistrz Sanoka, w latach 1905–1914, działacz społeczny.

Jego rodzice to Jan i Bronisława, z domu Krajewska. Z wykształcenia prawnik ale, jego zamiłowanie to farmacji. Osiedlił się w Sanoku i był pracownikiem Apteki Obwodowej Jana Zarewicza (najstarszej w mieście), później jej zarządcą. W 1892 Giela został dzierżawcą apteki, a w 1896 zakupił ją na własność. W 1884 Feliks Giela założył Czytelnię Mieszczańską (jako agenda Kasyna Mieszczańskiego) w budynku Romerówki. Organizowano w niej bale karnawałowe, spotkania inteligencji i rzemieślników. Był działaczem Polskiego Stronnictwa Ludowego, Towarzystwa Szkoły Ludowej, członkiem Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w

Sanoku, politykiem Polskiego Stronnictwa Demokratycznego (tzw. „galicyjscy demokraci”).

19 lutego 1914, decyzją Rady Miasta otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka w uznaniu działalności na rzecz miasta na stanowiskach wiceburmistrza (w okresie powodzi) i burmistrza (włącznie do miasta Posady Sanockiej). W drugim dziesięcioleciu II Rzeczypospolitej w uznaniu zasług, władze miasta nazwały ulicę w dzielnicy Śródmieście imieniem Feliksa Gieli;

 

HAJMAN MIECZYSŁAW – urodził się 31 marca 1888 w Złoczowie, – dziennikarz, pisarz i tłumacz, działacz emigracyjny w USA, kolekcjoner;

HEYNE TADEUSZ – urodził się 13 sierpnia 1883 w Złoczowie - rzeczoznawca silnikowy i samochodowy w 1926 r. zorganizował na Okęciu w Warszawie Polskie Zakłady „Skody”, gdzie powstawały pierwsze samoloty komunikacyjne i wojskowe z silnikami polskimi;

 

HOFFMANN ROALD – urodził się 18 lipca 1937 w Złoczowie, syn inż. Safrana i matki z domu Rozen, – laureat nagrody Nobla w 1981 r. (50%) z dziedziny chemii. Profesor Cornell University Ithaca, Departament of Chemistry – USA; był członkiem „Klubu Złoczowskiego”

 

HOROSZKIEWICZ KAZIMIERZ ANDRZEJ – urodził się 3 marca 1867 w Bajmakach koło Złoczowa, – podpułkownik piechoty Cesarskiej i Królewskiej Armii oraz tytularny generał dywizji Wojska Polskiego. Odznaczony Orderem Virtuti Militari.

Syn Mikołaja, dzierżawcy majątku i właściciela folwarku, i Kamili z Babireckich. W 1888 ukończył gimnazjum w Brzeżanach i rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. 31 marca 1926 Prezydent RP nadał mu stopień generała dywizji (wyłącznie z prawem do tytułu) z dn. 31 maja 1926 – datą przeniesienia w stan spoczynku. Po zakończeniu służby wojskowej pozostał mieszkańcem Katowic;

 

IMBER NAFTALI HERC – urodził się w Złoczowie (1856 – 1909) poeta hebrajski, autor słów hymnu izraelskiego;

 

IWAŃCIÓW MARIAN - ur. się w Złoczowie (4 luty 1906 - 14 marca 1971) – polski malarz, grafik, pedagog. Syn Filipa Iwańciów i Stanisławy Marii, z domu Sieprawskiej.

Studia artystyczne odbywał na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie (1929-1934) oraz na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu (1949-1950). Malarstwo studiował u Ferdynanda Ruszczyca, Tymona Niesiołowskiego i Ludomira Śleńdzińskiego, a grafikę u Jerzego Hoppena;

 

KAMIŃSKI JAN NEPOMUCYN – urodził się 27 października 1777 r. w Kutkorzu/Złoczowa, twórca teatru polskiego we Lwowie – uczeń Wojciecha Bogusławskiego;

 

JURKIEWICZ JANINA – urodził się w Złoczowie w 1928. Ojciec był właścicielem mechanicznej piekarni w Złoczowie, matka nauczycielką – społecznikiem.

W 1940 r. Janina jako dziecko wywieziona została z matką i rodzeństwem do Kazachstanu, jak wiele rodzin ze Złoczowa. Jej udało się przetrwać i powrócić przez bliski wschód do Europy, a następnie do Polski. Po maturze rozpoczęła studia w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Częstochowie na Wydziale Technologii Żywienia. Pracowała jako starszy wykładowca technologii żywienia w Wyższej Szkole Marynarki w Gdyni. Wyszła za mąż za Tomasza Goebla inżyniera budowy okrętów. była członkiem „Klubu Złoczowskiego” wraz z mężem;

 

MITARSKI WILHELM – urodził się 1879 - Lackie Małe, 10 km. od Złoczowa - malarz, krytyk artystyczny;

 

PAPEE FRYDERYK – urodził się w Złoczowie 1856 – historyk. Od 1905 r. dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej i profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego;

 

PŁAŻEK FELIKS – urodził się 30 V 1882 w Złoczowie - dramatopisarz;. dramaty o tematyce antycznej (Elektra) i hist. (Topór — z czasów piastowskich); Córka z mężem byli członkami „Klubu Złoczowskiego”

 

RYZIEWICZ ZBIGNIEW (1898-1977) - urodził się w Strutynie k. Złoczowa - profesor uniwersytecki, badacz śląskich ssaków kopalnych. W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich, brał udział w III Powstaniu Śląskim. W roku1947 zorganizował od podstaw Katedrę Paleozoologii na Uniwersytecie Wrocławskim;

 

SCHNEIDER ANTONI – urodził się w 1825 w Złoczowie – polski kolekcjoner i dokumentalista dziejów Galicji.

 

Syn austriackiego podoficera i polskiej szlachcianki Teresy Wodnickiej. Naukę kontynuował w lwowskim gimnazjum, lecz z powodu problemów materialnych rodziny przerwał naukę. Był następnie pisarzem w kancelarii wojskowej, drogomistrzem i księgowym. Po przeprowadzce do Lwowa został zatrudniony jako urzędnik w administracji "Dziennika Literackiego". W roku 1848 wstąpił do powstańczej armii węgierskiej, a po upadku powstania węgierskiego został aresztowany i osadzony w twierdzy Kufstein. Celę dzielił razem z węgierskim historykiem Józefem Telekim. Wracając na piechotę do Lwowa w roku 1851 zwiedzał stare ruiny zamków, dworków i inne zabytki oraz zbierał stare dokumenty. Jako samouk w celu fachowego gromadzenia zbiorów nauczył się m.in. łaciny oraz paleografii.

W roku 1864 ogłosił na łamach lwowskiego "Dziennika Literackiego" pierwsze artykuły, prezentujące historie "miast i miasteczek galicyjskich". Szybko rosnące zbiory i publikacje w prasie zostały dostrzeżone przez historyków Karola Estreichera, Antoniego Małeckiego oraz kuratora Ossolineum Jerzego księcia Lubomirskiego. Dzięki nim otrzymał przy Zakładzie Ossolińskich bezpłatne mieszkanie w którym mógł kontynuować dalsze prace. W roku 1968 rozpoczął publikację Encyklopedii Krajoznawstwa Galicji. W roku 1876 po kolejnych niepowodzeniach wydawniczych zgodził się na przekazanie swoich zbiorów do nowo powstałej w Krakowie Akademii Umiejętności. Obecnie kolekcja znana jako Teki Schneidera przechowywana jest w Archiwum Państwowym w Krakowie na Wawelu (w tym oddzielna teka dot. Złoczowa). Po przekazaniu całości zbiorów do Krakowa w roku 1877 i następnych latach zaczął ponownie zbierać materiały źródłowe do historii Galicji i Bukowiny. Ta nowa seria licząca 282 tek (95 000 arkuszy) pozostała w lwowskim Ossolineum, obecnie przechowywana jest w Oddziale Rękopisów Lwowskiej Biblioteki Naukowej im. Stefanyka Narodowej Akademii Nauk Ukrainy we Lwowie. Antoni Schneider zginał śmiercią tragiczną (samobójstwo) w roku 1880.

Teki Schneidera stanowią nadal przedmiot badań. Są cennym źródłem do galicyjskiej heraldyki i sfragistyki oraz nazw toponimicznych;

 

SEBALD JÓZEF - wcześniej Sheybal, urodził się w Złoczowie, (1853 – 1931) – polski fotograf.

Od końca XIX w. do I wojny światowej prowadził w Krakowie zakład fotograficzny. Jego rodzina wywodziła się ze Szkocji; jeden z jego przodków opuścił ją w XVIII w. z powodu prześladowań religijnych i osiadł w Czechach. Na przełomie XIX i XX w. część rodziny zamieszkała w Polsce. W 1893 r. Józef Sheybal zmienił nazwisko na Sebald. Rozpoczęte w roku akademickim 1875/76 studia w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych przerwał z powodu śmierci ojca. Fotografii uczył się m.in. u Stanisława Bizańskiego i Walerego Rzewuskiego. W latach 1890-1893 wraz z Juliuszem Mienem prowadził atelier fotograficzne przy ul. Sławkowskiej 31. W 1893 r. odkupił od Lesława Rzewuskiego zakład Walerego Rzewuskiego (zmarłego w 1888 r.), mieszczący się przy ul. Kolejowej 27b (obecnej ul. Westerplatte 11). Wraz z

zakładem wszedł w posiadanie archiwum klisz autorstwa Rzewuskiego, z których wykonywał odbitki. Przejął również jego pracowników oraz klientów. Wykonywał głównie zdjęcia portretowe, charakteryzujące się wykorzystaniem niewielkiej liczby rekwizytów (wyjątek stanowiły fotografie reprezentacyjne). Zakład ten – funkcjonujący również pod nazwą "Atelier Wanda" – ok. 1900 r. posiadał filię w Rynku Podgórskim w Krakowie. W 1901 r. Sebald zakupił willę "Pod Stańczykiem" przy ul. Batorego 12, dokąd przeniósł swoje studio. Działało ono do 1914 r.; po wojnie Sebald sprzedał część sprzętu fotograficznego Zygmuntowi Garzyńskiemu. Z setek tysięcy klisz, które Sebald wykonał w ciągu swojej działalności, ocalało ok. 6 tysięcy, które zostały odnalezione w 1976 r. w jego willi. Trafiły one do Krakowskiego Towarzystwa Fotograficznego;

 

SŁOWACKI EZEBIUSZ TOMASZ – urodził się 15 listopada 1773 lub 14 grudnia 1773 w Podhorcach/Złoczowa – polski teoretyk i historyk literatury, tłumacz, dramatopisarz, poeta i pedagog.

Około roku 1780 wraz z rodziną wyjechał na Wołyń (okolice Dubna). Pierwsze nauki pobierał (od roku 1781) w szkołach krzemienieckich. Z braku środków finansowych na dalsze studia ubiegał się o patent geometry królewskiego (wydany 31 maja 1792) i przez następne 8 lat pracował na Wołyniu jako geometra prywatny. W roku 1800 otrzymał posadę nauczyciela domowego u Józefa Poniatowskiego w Tuhańczy (pow. kaniowski). Tam też poznał T. Czackiego, dzięki któremu w latach 1806-1811 pracował jako nauczyciel wymowy i poezji w Liceum Krzemienieckim, gdzie uczył poezji i wymowy. Tam w 1808 poślubił Salomeą z Januszewskich, (ur. w 1792, zm. 7 sierpnia 1855 w Krzemieńcu) – córka zarządcy Gimnazjum Wołyńskiego w Krzemieńcu Teodora Januszewskiego i Aleksandry z Dumanowskich, matka Juliusza Słowackiego, z którą miał syna Juliusza (ur. 1809). W rok po ślubie Słowaccy zamieszkali w Krzemieńcu, gdzie wybudowali własny dom. Mieszkali tam do sierpnia 1811, kiedy to przenieśli się do Wilna. W wyniku konkursu, w roku 1811, objął Katedrę Wymowy i Poezji na Uniwersytecie Wileńskim, jako profesor (wykładał tam do swej śmierci w 1814);

 

 

SŁOWACKI JAKUB – ojciec Euzebiusza, urodził się około roku 1740, zarządca dóbr Rzewuskich w Podhorcach/Złoczowa (klucz podhorecki i oleski), i Małgorzaty z Zeydlerów.

 

STEFKO KAMIL – urodził się 8 kwietnia 1875 w Złoczowie, polski prawnik, specjalista prawa procesowego cywilnego, profesor prawa Uniwersytetu Lwowskiego i Wyższej Szkoły Handlowej we Wrocławiu, członek Komisji Kodyfikacyjnej II RP;

 

ŚWIERZAWSKI WACŁAW – urodził się 14 maja 1927 w Złoczowie, ksiądz biskup, profesor, rektor Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, biskup sandomierski w latach 1992-2002;

 

SZASZKIEWICZ MARKIJAN – urodził się 6 listopada 1811 w Podlesiu (4. km od Białego Kamienia, 19. km. od Złoczowa) - ruski pisarz, i duchowny greckokatolicki. Jeden z twórców ruchu literackiego znanego jako Ruska Trójca.

Jako pierwszy zaczął tworzyć utwory poetyckie w ludowym języku ruskim, jak również tworzyć w tym języku teksty teoretyczno literackie i etnograficzne. W 1837 członkowie Ruskiej Trójcy wydali tom zatytułowany Rusałka Dniestrowa, w którym zawarli kilka pieśni ludowych, kilka utworów własnych, tłumaczeń z różnych języków słowiańskich oraz rozważania nad piśmiennictwem staroruskim;

 

THULLIE JAN, herbu Prawdzic - urodził się 20 października 1876 w Złoczowie,– polski dowódca wojskowy, podpułkownik Cesarskiej i Królewskiej Armii, generał dywizji Wojska Polskiego. Odznaczony Orderem Virtuti Militari.

Pochodził ze spolonizowanej rodziny francuskiej. Od 1897 był oficerem armii austriackiej piechoty. Ukończył Akademię Sztabu Generalnego w Wiedniu i pełnił

służbę w sztabach kolejnych szczebli dowództw oraz Sztabie Generalnym. Podpułkownik od 1916. W 1918 wchodził w skład sztabu generała-gubernatora w Lublinie. W listopadzie 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego w stopniu pułkownika i mianowany szefem sztabu Naczelnego Dowództwa Wojsk Polskich na Galicję Wschodnią. 17 grudnia objął szefostwo Oddziału I Sztabu Generalnego WP. Jego podkomendnymi byli przyszli generałowie: Julian Stachiewicz, Tadeusz Kutrzeba i Henryk Bobkowski. W marcu 1919 po reorganizacji sztabu został szefem Oddziału I Operacyjnego, a także – razem z Julianem Stachiewiczem – członkiem komisji kwalifikacyjnej do nowo ustanowionego korpusu oficerów Sztabu Generalnego. 22 kwietnia przekazał obowiązki szefa oddziału Julianowi Stachiewiczowi, a sam został mianowany szefem sztabu Frontu Litewsko-Białoruskiego, dowodzonego przez gen. Stanisława Szeptyckiego. Jesienią 1919 objął stanowisko szefa sztabu Dowództwa Okręgu Generalnego "Lwów". Od 23 sierpnia 1920 kierował sztabem Frontu Południowego. W latach 1920-1921 był szefem Biura Najwyższej Wojskowej Komisji Opiniującej. Wg Piotra Staweckiego od 9 marca 1921 zajmował stanowisko szefa sztabu Inspektoratu Armii Nr IV i był autorem pierwszego planu wojny z Niemcami, a 25 września objął dowództwo 5 Dywizji Piechoty i stanowisko komendanta miasta Lwowa. Na tym stanowisku 25 września 1922 został zatwierdzony w stopniu generała brygady ze starszeństwem z 1 czerwca 1919. 1 grudnia 1924 Prezydent RP Stanisław Wojciechowski na wniosek ministra spraw wojskowych, gen. dyw. Władysława Sikorskiego, awansował go na generała dywizji ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 i 11. lokatą w korpusie generałów.

 

3 listopada 1926 Prezydent RP zwolnił go ze stanowiska dowódcy 5 Dywizji Piechoty i mianował komendantem Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie;

 

WIECZOREK JÓZEF – urodził się w Złoczowie 8 maja 1932 – aktor scen krakowskich i warszawskich (Teatr Szajny)

 

WIECZOREK TADEUSZ – urodził się w Złoczowie 8 maja 1937 – aktor krakowski związany z teatrem „Bagatela”, był członkiem „Klubu Złoczowskiego” wraz z żoną Ewą, tez aktorką.

 

zebrał i opracował Roman Maćkówka


Podziel się
oceń
0
0

komentarze (3) | dodaj komentarz

Wychowankowie gimnazjum złoczowskiego

środa, 25 czerwca 2014 20:19

 

AULICH ARTUR ANTONI – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1900 – 1905) - profesor Politechniki Lwowskiej w okresie międzywojennym;

 

BACHMAN BOLESŁAW JÓZEF – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1924 – 1929) – od 1966 r. profesor Politechniki Łódzkiej (Wydział Chemii Spożywczej); był członkiem „Klubu Złoczowskiego”

 

BARANOWSKI MAKSYMILIAN WŁODZIMIERZ - (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1927 – 1933) – dyrygent chóru im. Szymanowskiego w Londynie, krytyk literacki i poeta („Sonety Syberyjskie”), był członkiem „Klubu Złoczowskiego”

 

BŁOŃSKI JÓZEF – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1901 – 1911) – polonista, major WP, naczelnik Państwowego Urzędu WP i PW w Warszawie, autor „Pamiętnika 1891-1939”;

 

BŁOŃSKI KAZIMIERZ – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1912 -1932) - sędzia w Kołomyi, zaginął na Wschodzie w 1942 r.;

 

BŁOŃSKI STANISŁAW – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1899 -1908 - prokurator Sądu Najwyższego w Warszawie, zaginął na Wschodzie w 1940 r.;

 

BOCIAN JÓZEF – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1889 – 1897) – biskup greckokatolicki, sufragan lwowski;

 


BODNAR ZYGMUNT TEOFIL, profesor Politechniki Wrocławskiej – wychowanek gimnazjum złoczowskiego 1922 -1926 - urodził się 25 lutego 1907 w Januszówce na Wołyniu. Jego pradziadek, dziadek i ojciec byli administratorami dóbr książąt Sanguszków (ojciec był administratorem dóbr księcia Romana Sanguszki w Sławucie, a od 1920 w majątku Sanguszków w Górnych Podhorcach).

Naukę pobierał w domu. W 1922 r. jako eksternista zdawał do trzeciej klasy gimnazjum w Złoczowie - uczniem gimnazjum złoczowskiego był w latach 1922 – 1926 i przez cztery lata, mieszkał w Złoczowie u swojego kuzyna, Zygmunta Grąziewicza,

Zygmunt Bodnar ukończył studia w 1932 r. dyplomem Magistra Wydziału Ogólnego Politechniki Lwowskiej w zakresie nauk fizycznych.

W latach 1933–1935 odbył praktykę w Państwowym VIII Gimnazjum im.
Kazimierza Wielkiego we Lwowie u prof. Michała Halaubrennera, a 1 VI 1935 zdał egzamin pedagogiczny na nauczyciela fizyki jako przedmiotu 
głównego i matematyki, jako przedmiotu dodatkowego w szkołach średnich z językiem polskim.

Po 1939 r. pracował w dawnej fabryce Bujaka i jednocześnie, w latach 1939–41 był asystentem Lwowskiego Instytutu Politechnicznego, a w 1940–1941 r. wykładał optykę na Oddziale Geodezyjnym Wydziału Inżynierii. 
Po zajęciu Lwowa przez Niemców od kwietnia 1942 r. do maja 1944 r., 
pracował na dawnej Politechnice Lwowskiej, przejętej przez armię niemiecką, gdzie odbywały się jedynie zawodowe kursy dokształcające. 
Bodnar był tam pomocnikiem asystenta w Katedrze Fizyki. W tym
czasie, od grudnia 1942 r. do czerwca 1944r. zakłady Bujaka były zajęte przez Niemców i Bodnar był tam kierownikiem Działu Optycznego. Wykonał wtedy konstrukcję mikroskopu dwuocznego stereoskopowego, oraz opracował technologię jego justowania.

Po kolejnym zajęciu Lwowa przez władze radzieckie w roku 1944, zajął się uruchomieniem dawnej fabryki Bujaka, jako jej kierownik techniczny. Był nim od 1944 do 1946 roku. W tym okresie był też asystentem w Katedrze Fizyki na Politechnice Lwowskiej.

Ślub Zofią Marią Kossowską zawarł 29 września 1945 r. w kościele parafialnym Marii Magdaleny we Lwowie. Maria była sekretarką Rektora Politechniki Lwowskiej i nauczycielką gry na fortepianie.
W lipcu 1946 r. Bodnarowie transportem repatriacyjnym Politechniki Lwowskiej przybyli do Gliwic, gdzie przez dwa miesiące był pracownikiem tej Politechniki, a następnie wyjechał do Jeleniej Góry. /Bodnarowie według radzieckiego zaświadczenia przywieźli ze sobą fortepian i bibliotekę liczącą 1000 tomów/.

3 sierpnia 1946 r. Bodnar rozpoczął pracę w Państwowej Wytwórni Optycznej (Jeleniogórskich Zakładach Optycznych), 11 miesięcy po jej uruchomieniu.

Katedrę Fizyki Politechniki Wrocławskiej objął w 1953 po prof. Romanie Ingardenie.

W 1962 r. napisał pracę pt. „Autokolimacyjna metoda badania niejednorodności szkła optycznego”. Na jej podstawie uzyskał stopień naukowy doktora nauk technicznych.

W 1972 r. Bodnar został profesorem zwyczajnym, a w 1977 r. przeszedł na emeryturę.

 


BRYCKI BRONISŁAW – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1895 -1903) - nauczyciel złoczowskiego gimnazjum w latach 1912-1923, potem ministerialny wizytator szkół;

 

BRZEZIŃSKI KAZIMIERZ (dziadek prof. Brzezińskiego) - urodził się 13 lipca 1866 r. w Żółkwi. Był synem Kazimierza i Zuzanny z domu Mayer, wyznania rzymskokatolickiego. W Żółkwi ukończył czteroklasową szkolę ludową. Do klas niższych gimnazjalnych uczęszczał w Złoczowie, a do gimnazjum wyższego we Lwowie. Po zdaniu matury podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Ukończył je w 1889 r. i powrócił do rodzinnego miasta Żółkwi. Zamieszkał u rodziców i podjął pierwszą pracę w magistracie, jako sekretarz, potem referent, a następnie oficjalista. 
W latach 1894-1897 praktykował jako auskultant w C.K. Sądzie Powiatowym w Złoczowie. Wtedy poślubił Zofię Woroniecką – córkę Maksymiliana i Ernestyny z domu Kropaczek. Ślub młodej pary odbył się w 1894 roku w Żółkwi (lub Złoczowie). 21 lutego 1896 r. w Złoczowie urodził się ich pierwszy syn Tadeusz, (ojciec prof. Zbigniewa Brzezińskiego).
Kazimierz ojciec Tadeusza w roku 1898 otrzymał w złoczowskim sądzie awans na adiunkta, a następnie Wyższy Sąd Krajowy we Lwowie skierował go do C. K. Sądu Powiatowego w Radymnie. Tam niespełna siedmioletni Tadeusz podjął 1 września 1902 r. naukę w Czteroletniej Szkole Ludowej. 2 lutego 1905 r., urodził się drugi syn państwa Brzezińskich – Bogdan. 
Z początkiem maja 1906 r. czterdziestoletni Kazimierz Brzeziński zmienił miejsce pracy i rozpoczął urzędowanie jako sekretarz w C. K. Sądzie Obwodowym w Przemyślu, gdzie z rodziną zamieszkał przy ul. Klasztornej 2, a po trzech latach przeprowadzili się do willi przy ul. Ochronek 5 (obecnie ul. Sienkiewicza), będącej własnością Wilhelma i Laury Przybylskich. W 1910 r. Kazimierz Brzeziński otrzymał godność radcy.
Kazimierz Brzeziński miał wszechstronne zainteresowania, m.in. uwielbiał muzykę poważną, był obdarzony wybitnym talentem malarskim. 
Pracował też społecznie w miejscowych organizacjach, towarzystwach kulturalno-oświatowych i sportowych, a także piastował ważne stanowiska urzędowe w magistracie.
Od 1906 był członkiem Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. 
W 1909 r. został prezesem „Fredreum” w Przemyslu. Funkcje tą piastował do 28 listopada 1919 r. Był członkiem Honorowym. Zajmował się też krytyką teatralną, a swoje recenzje umieszczał w piśmie „Ziemia Przemyska” i podpisywał się akronimem „Kabe”.
Kazimierz Brzeziński przeżył 58 lat. Zmarł 17 lipca 1924 r.

 

BRZEZIŃSKI TADEUSZ - pierworodny syn Kazimierza urodził się 21 lutego 1896 w Złoczowie. Naukę rozpoczął 1 września 1902 w radymniańskiej czteroletniej szkole ludowej. W związku z przeniesieniem ojca do pracy w Przemyślu, tamże ukończył czwartą klasę w Szkole Ludowej im. Jana Kantego przy ul. Grunwaldzkiej. We wrześniu 1906 rozpoczął naukę w C. K.. Gimnazjum z polskim językiem wykładowym na przemyskim Zasaniu. W 1914 zdał maturę z wyróżnieniem. W latach 1914 –1918 studiował na uniwersytetach w Wiedniu i Lwowie. 12 grudnia 1918 ukończył Wydział Prawa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Lwowskiego.
W latach 1918-1921, Tadeusz walczył jako ochotnik w szeregach Armii Polskiej (2 Pułk Strzelców Lwowskich), przeciwko wojskom ukraińskim, o Galicję Wschodnią. Brał udział w walkach o Lwów. W czasie wojny polsko-bolszewickiej, w sierpniu 1920 r., uczestniczył w bitwie warszawskiej. Służbę wojskową zakończył z początkiem 1921 r. Bezpośrednio po wyjściu z wojska podjął pracę w Prokuraturze Generalnej RP w Warszawie, a pod koniec roku został zatrudniony w polskiej służbie dyplomatycznej. w Essen (1921–1922), Lille (1928–1931), Lipsku (1931–1935), Charkowie (1936–1937). W Lipsku, zaangażował się w pomoc Żydom uwięzionym przez nazistów, pomagając im w emigracji. Za te działania został wpisany do „Złotej Księgi” Keren Keyemeth w Izraelu, a w 1978 premier Izraela Menachem Begin podziękował mu w oficjalnym liście.
Ważny etap w jego karierze przypadł na lata 1928-1931, kiedy kierował pracą Konsulatu Generalnego w Lille (Francja). Następnie w latach 1931-1935 pełnił funkcję konsula w Lipsku, a w okresie od 1936 roku do 1937 roku pracował w Konsulacie RP w Charkowie na Ukrainie. Z początkiem października 1938 r. Tadeusz Brzeziński i żona Leonia z d. Roman. wraz z czterema synami: Adamem, Zbigniewem, Lechem i pasierbem Jerzym Żylińskim przybyli statkiem „Batorym” do Nowego Jorku. skąd pociągiem udali się do Montrealu. Tam 1 listopada objął urząd konsula generalnego w Kanadzie. Żona Leonia też była wykształcona -urodziła się w 1896 r. w Brzezinach, koło Łodzi i ukończyła Szkołę Nauk Politycznych i Konserwatorium Muzyczne w Warszawie)
W 1938 został skierowany na placówkę dyplomatyczną do Kanady, jako konsul generalny polskiej placówce w Montrealu. Po II wojnie światowej został w Kanadzie (obywatelstwo przyjął w 1951). Działał w Kongresie Polonii Kanadyjskiej, którego prezydentem był w latach 1952–1962. W 1956 zwołał zebranie Naczelnej Rady Kongresu, podczas którego uchwalono przeprowadzenie kampanii pod hasłem „Chleb dla Polski”. W ciągu kilku miesięcy zebrano 200 tys. dolarów i za pośrednictwem kardynała Stefana Wyszyńskiego przekazano głównie na lekarstwa i wsparcie szpitalnictwa. Dzięki zabiegom Brzezińskiego podjęto działania na rzecz rewindykacji wymagających konserwacji skarbów wawelskich, wywiezionych w pierwszych dniach wojny z Polski, które poprzez Rumunię, Francję, i Anglię dotarły do Kanady. Wśród nich był m.in. miecz koronacyjny królów Polski Szczerbiec. Działał również w Polskim Instytucie Naukowym w Kanadzie, organizując m.in. zjazd artystów, pisarzy i dziennikarzy, który odbył się w 1975 w Montrealu. Do emerytury pracował w Ministerstwie Kultury prowincji Quebec, pomagając w organizowaniu francuskojęzycznych ośrodków kultury w małych miastach. Zmarł 7 sierpnia 1990 w Montrealu.
Bogdan Brzeziński – drugi syn Kazimierza i Leonii ukończył studia polonistyczne, założył rodzinę, pracował w Polskim Radiu, współpracował z licznymi redakcjami prasowymi.
I wreszcie Zbigniew BrzezińskiI - syn Tadeusza i wnuk Kazimierza Brzezińskiego - amerykański politolog, był doradcą ds. bezpieczeństwa narodowego prezydenta Stanów Zjednoczonych Jimmy’ego Cartera. Ożeniony z rzeźbiarką Emilie Benes (ur. 1932 w Genewie), Amerykanką czeskiego pochodzenia, blisko spokrewnioną z prezydentem Czechosłowacji Edvardem Benesem. Mają troje dzieci: synowie Iana – analityk, politolog i Mark (ur. 1965) - prawnika, ambasadora USA w Szwecji, żonaty z Natalią Lopatniuk, oraz córka Mike (ur. 1967) – dziennikarka i prezenterka telewizyjna stacji telewizyjnych CBS,NBC Newes i MSNBC
/Mark Brzezinski jest doktorem nauk politycznych Uniwersytetu w Oksfordzie, spędził też w Polsce dwa lata jako stypendysta Fundacji Fulbrighta. Mówi biegle po polsku, jest autorem wielu publikacji dotyczących Polski, Rosji oraz regionu Europy Środkowo-Wschodniej/.

 

BUĆ WŁODZIMIERZ – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1029 – 1927) - profesor Politechniki Śląskiej;

 

BURSKI EUGENIUSZ – (uczeń gimnazjum złoczowskiego - matura 1903) - (ps. Borowy) – w czasie okupacji komendant Obwodu Złoczów „Czajka”, adiunkt Inspektoratu „Wład” (AK);

 

BUKOWSKI KAZIMIERZ - (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1902 - 1911) - literat, dziennikarz;

 

DOBROWOLSKI ADAM (1884 – 1912) – (uczeń gimnazjum złoczowskiego – matura 1903) – poeta i dziennikarz (tomik wierszy „Nastroje”), redagował tygodnik „Nowa Gazeta” i miesięcznik „Recenzja”;

 

DRĘGIEWICZ ROMAN, (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1902 - 1910) - dyrektor Bank Polskiego w Pińsku, zmarł w 1962 na Śląsku;

 

DRĘGIEWICZ STANISŁAW, (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1901 -1907) - adwokat, zginął w 1939 roku we Lwowie

 

DRĘGIEWICZ TADEUSZ – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1901 – 1908) – profesor i działacz społeczny w okresie międzywojennym;

 

GAŁECKI WŁADYSŁAW Józef – (uczeń gimnazjum złoczowskiegoi 1920 -1927) - doktor weterynarii, internowany w Starobielsku, walczył pod Monte Cassino, przez szereg lat pracował jako inspektor drobiarstwa niedaleko Los Angeles;

 

GAWENDA JERZY – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1927 – 1933) – profesor nauk politycznych na PUNO (Polski Uniwersytet na Obczyźnie). W latach 1979-1987 był rektorem PUNO, w latach 1958-1976 pracował w MSZ rządu londyńskiego w tym 6 lat jako wicepremier;

 

GLUZIŃSKI JÓZEF - (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1899 – 1908) - krytyk literacki;

 

GOLICZ JÓZEF - (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1896 – 1904) - pułkownik, lekarz zamordowany w czasie drugiej wojny światowej przez NKWD na zamku złoczowskim;
Dr med. Józef Golicz (pułkownik austriacki), pochodził z rodziny chłopskiej ze wsi Zarwanica (8 km. od Złoczowa) – Rodzina Goliczów mieszkała też na Folwarkach 3 km. od Złoczowa i w Jelechowicach 4 km. od Złoczowa.

 

GOLICZ WITOLD MARIA – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1930 - 1938)
Przedstawiany przez - fr.wikipedia.org/wiki/Vitold_de_Golish, jako hrabia Vitold Marie) - badacz i pisarz „urodził się w Polsce, przyjechał bardzo wcześnie do Francji, do ojczyzny swoich przodków, studiował architekturę w Ecole des Beaux-Arts w Paryżu. Następnie rozpoczął podróże. Pasjonat Azji. W ​​1950 roku zorganizował wyprawę do Indii, zwaną "Żółw". Jest to początek niezwykłej lojalności wobec kraju dwudziestu trzech wizyt, (prawie piętnaście lat jego życia), aby spotkać dziwne plemiona, w tym kobiety-żyrafy, a także słonie, zwiedzać świątynie i klasztory, to dla niego szansa istnienia w świecie Maharajas. Otrzymał tytuł Rajah, wyjątkowe wyróżnienie dla Europejczyka. W 1960 roku regularnie brał udział w programie telewizyjnym o Pierre Sabbagh odkrywców Magazine. Publikował opowiadania w Pari Match i wykładał wiedzę o świecie. W dorobku pozostawił kilkanaście książek, w większości z podróży do Indii”. 
W rzeczywistości Witold Maria Golicz ur. się w Złoczowie – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1930 – 1938) – maturę zdał w 1938 r. i rozpoczął studia techniczne we Lwowie. 
Kiedy w 1939 r. sowieci zajęli wschodnie tereny Polski, nastąpiły aresztowania mieszkańców Złoczowa. Dr. Golicza aresztowano 9 kwietnia 1940 i osadzono w więzieniu na zamku złoczowskim. Parę dni później, 13 kwietnia 1940 r. wywieziono do Kazachstanu braci Witolda: Leszka, Jerzego i Romana. Witold w tym czasie przebywał z matką we Lwowie. 15 czerwca 1940 r., w obawie przed aresztowaniem, uciekł do Generalnego Gubernatorstwa (części Polski okupowanej przez Niemców). Zamieszkał w Rabce. Dzięki znajomości języka niemieckiego dostał pracę w niemieckiej firmie budowlanej.
Po wybuch wojny niemiecko – sowieckiej w 1941 r., Witold zostaje powołany do „Organizacji Todt”, utworzonej w 1938 r. do budowała obiektów wojskowych. Pełnił tam funkcję technika mostowego i tłumacza. (list do znajomych z 10.IX.1941, adres Feldpost 01733 – arch. prywatne);


Podziel się
oceń
2
0

komentarze (3) | dodaj komentarz

Wychowankowie gimnazjum złoczowskiego - cd

środa, 25 czerwca 2014 20:19

GÓRKA OLGIERD - (1887-1955) – (uczeń gimnazjum złoczowskiego - matura 1905) - pułk. dypl. WP, attache wojskowy w Bernie Szwajcarskim (1919-1920) i w Bukareszcie (1920-1923), profesor Uniwersytetu Lwowskiego (1930-1939) i Uniwersytetu Warszawskiego (1954-1955);

 

GRABOWSKI TADEUSZ – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1904 – 1913) – zoolog, profesor UJ w latach 1911-1939, gdzie założył Zakład Psychogenetyczny. Zginął w Sachsenhausen w 1940 r.;

 

GRUDER OZJASZ – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1897 – 1905) – wybitny matematyk w Towarzystwie Ubezpieczeń w Wiedniu w latach międzywojennych;

 

GULIN MIECZYSŁAW – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1927 – 1934) - rysownik, rzeźbiarz.
Wyrzeźbił obraz Matki Bożej Zwycięskiej Kozielskiej. Obraz powstał z części deski lipowej z rozebranego w cerkwi ikonostasu. Wizerunek Matki Bożej namalował porucznik Michał Siemiradzki, bratanek Henryka Siemiradzkiego, a koronę dla Madonny i Dzieciątka wyrzeźbił z drzewa gruszy kozielskiej Mieczysław Gulin. Dłuto zrobił ze znalezionej w ziemi starej obręczy. Rzeźbił schowany w krzakach. Z drugiej części deski, powstała jeszcze bardziej znana bliźniacza Matka Boska Zwycięska, wyrzeźbiona przez Tadeusza Zielińskiego, koronowana później. przebyła swój pielgrzymi szlak z Kozielska przez Jerozolimę i Monte Cassino, aż do Londynu. Do Anglii droga wojenna Mieczysława Gulina wiodła poprzez obozy sowieckie, Bliski Wschód, Bombaj, i z wojskiem gen. Andersa do południowej Afryki, a później do Londynu. Przez 35 lat pracował w magistracie miasta Cardiff, gdzie przygotowywał m.in. adres hołdownicze miasta, wykonywane na pergaminie, min. adres wręczony w czasie wizyty królowej Elżbiecie II w Cardiff; był członkiem „Klubu Złoczowskiego”

 

HELLER STANISŁAW ANTONI - (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1905 – 1913) - szef Intendentury KOP, przedtem oficer frontowy I Brygady Wojska Polskiego;

 

HUPAŁOWSKI ROMAN – urodził się w Złoczowie – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1920 – 1921) - światowej sławy myśliwy;
Swoje trofea myśliwskie przekazał Muzeum łowieckiemu w Warszawie. Ufundował ołtarz św. Huberta w kościele Matki Boskiej Jasnogórskiej w Warszawie. Na „Liście pamięci” (Mundial Łowiecki w Las Vegas), jest pierwszym Polakiem wśród 14 największych myśliwych świata;

 

HUPAŁOWSKI TADEUSZ – urodził się w Złoczowie – (uczeń gimnazjum złoczowskiego nauki 1931 – 1939) – generał dywizji, minister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska we WRON-ie, następnie prezes NIKu (do 1991 r.);

 

IGEL SALOMON /SZLOMA/ - urodził się w 1889 w Złoczowie, (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1901 - 1909) - filozof i psycholog. Pracował jako nauczyciel i dyrektor szkół ogólnokształcących we Lwowie. Uczeń Kazimierza Twardowskiego. Zajmował się analizą uczuć, wrażeń zmysłowych i innych zjawisk psychicznych;

 

IMBER SAMUEL JAKUB - ur. się w Złoczowie, (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1900 – 1903) - autor kilku tomów poezji w języku jidysz, poemat „Esterka” o słynnej średniowiecznej żydówce, kochance króla Kazimierza Wielkiego;

 

KAUCKI STANISŁAW – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1899 – 1905) - wicewojewoda poznański i łódzki w latach międzywojennych;

 

KOŁACZKOWSKI JERZY - ur. 1907 w Złoczowie – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1929 – 1925) – kompozytor i dyrygent,
Prowadził m.in.: Chór Echo w Złoczowie (chlubił się wspaniałymi basami majora Hilda i kapitana Kuźniewicza), Chór Polskiego Towarzystwa Śpiewaczego „Echo-Macierz” we Lwowie, Polski Chór Wojskowy w Anglii podczas II wojny światowej, Orkiestrę i Chór Polskiego Radia w Warszawie;

 

KOZŁOWSKI ANTONI - (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1903 -1911) - profesor botaniki na Uniwersytecie Poznańskim, zginął w Warszawie w 1939;

 

KRAJEWSKI MARCELI – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1902 – 1908) – krytyk literacki i satyryk, drukował w krakowskiej „Krytyce” i lwowskiej „Gazecie Wieczornej”, legionista. Zginął pod Laskami 22.10.1914 r.;

 

KRATOCHWIL MARIAN - ur.1906 r. – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1920 – 1925) – artysta-malarz, od 1947 r. mieszkał w Londynie. W Toledo jest stała ekspozycja jego obrazów, był członkiem „Klubu Złoczowskiego”;

 

KRĘŻEL ROMAN - ur. 1925 r. w Złoczowie – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1937 – 1939) - agronom, profesor Akademii Rolniczej we Wrocławiu, był członkiem „Klubu Złoczowskiego”

 

KUMANIECKI KAZIMIERZ – ur. 1880 – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1890 – 1898) – prawnik, specjalista w zakresie prawa administracyjnego, profesor UJ, w 1922 r. minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego;

 

LANG ADAM - urodził się 25 września 1911 roku w Buszczu, pow. Brzeżany, woj. tarnopolskie, w rodzinie inteligenckiej. Ukończył Państwowego Gimnazjum im. J. Sobieskiego w Złoczowie w 1929 r. Studia geodezyjne podjął na Wydziale Inżynierii Lądowej i Wodnej Politechniki Lwowskiej. Dyplom inżyniera mierniczego uzyskał w 1934 roku. W latach 1934-35 był słuchaczem Szkoły Podchorążych Artylerii w Włodzimierzu Wołyńskim i w latach 1935-37 w Toruniu. Uzyskał dyplom ppor. artylerii. W latach 1937-39 był oficerem dywizjonu w 25 pułku artylerii lekkiej w Kaliszu.
W 1939 roku brał udział w kampanii wrześniowej na stanowisku oficera ogniowego 3 bat. 25 pal. Od 1940–1945 był jeńcem wojennym w Oflagu VIIA w Murnau. Przez następne dwa lata pracował jako inżynier geodeta w kwaterze głównej armii Stanów Zjednoczonych w Norymberdze. Wrócił do Polski i rozpoczął pracę naukową w Katedrze Miernictwa na Wydziale Rolnym Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu. Kontynuował ją w Wyższej Szkole Rolniczej. Stopień naukowy doktora nauk technicznych uzyskał w roku 1959. Pracował społecznie w Stowarzyszeniu Geodetów Polskich NOT. W latach 1950-65 był członkiem Zarządu Oddziału i przewodniczącym Komisji Oświatowo-Szkoleniowej.
W 1960 r. po utworzeniu Oddziału Geodezji w ówczesnej Wyższej Szkole Rolniczej dr inż. Adam Lang uczestniczył w organizacji dydaktyki. W roku 1967 został powołany na stanowisko docenta etatowego. W okresie 1967–1969 pełnił obowiązki Kierownika Katedry Fotogrametrii. We wrześniu 1981 r. przeszedł na emeryturę.

 

MAŁECKI MIECZYSŁAW - ur. 14 lipca 1903 w Mielcu – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1911 -1914), później w Nowym Targu – polski językoznawca slawista profesor UJ.
Syn lekarza weterynarii Michała Małeckiego i Bronisławy z Grodeckich, którzy 8 października nabyli realności pod N. k. 328 w Złoczowie na Szlakach od Jędrzeja Soroka i Pelagii Soroka wykaz hipoteczny L. 1438 w skład, której wchodziły parcele budowlane, gruntowymi z domami mieszkalnymi i budynkami gospodarczymi. W latach 1923 - 1927 studiował filologię polską i słowiańską oraz romanistykę na UJ. Magisteria uzyskał na podstawie pracy Archaizm podhalański wraz z próbą wyznaczenia granic tego dialektu. W styczniu 1929 r. powołany na współpracownika Komisji Językowej Polskiej Akademii Umiejętności. Od lutego 1935 pracownik UJ, gdzie od 1 października 1937 kierował utworzoną katedrą filologii południowosłowiańskiej. 6 listopada 1939 r. aresztowany przez hitlerowców w ramach akcji „Sonderakcion Krakau”". Wieziony w Krakowie, Wrocławiu i w obozach koncentracyjnych Sachsenhausen oraz Dachau. Zwolniony w grudniu 1941 r. Powrócił do Krakowa, gdzie na zlecenie władz UJ podjął pracę w Institut für Deutsche Ostarbeit i brał udział w organizowaniu tajnego nauczania uniwersyteckiego. Prowadził je od kwietnia 1942, pełniąc funkcję Pełnomocnika Rektora do Spraw Tajnego Nauczania. Jego zasługi w tym zakresie zostały wysoko ocenione przez rektora, prof. Władysława Szafera. 24 stycznia 1945, objął obowiązki profesora, a w listopadzie 1945 został mianowany profesorem zwyczajnym nowo utworzonej katedry dialektologii słowiańskiej. Był też dyrektorem studium słowiańskiego. W lipcu 1945 wybrany członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. Zajmował się gramatyką historyczną języków słowiańskich. Napisał ponad 80 prac (w tym 8 książek), m.in. Atlas Językowy Polskiego Podkarpacia (1934), Język polski na południe od Karpat (Spisz, Orawa Czadeckie, wyspy językowe). Jego imię nosi ulica w Krakowie. Wnuczka profesora była członkiem „Klubu Złoczowskiego”;

 

MAZURKIEWICZ FRANCISZEK – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1911 -1913) – polski dowódca wojskowy, kapitan rezerwy piechoty WP, brat płk J. Mazurkiewicza, w powstaniu warszawskim dowódca batalionu Miotła;

 

MAZURKIEWICZ JAN (ps. Radosław) – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1907 – 1913) – generał brygady, założyciel Tajnej Organizacji Wojskowej (TOW) w 1939 r..Po scaleniu TOW z AK (1943 r.) dowódca Kedywu KG AK. PO powstaniu warszawskim dowodził zgrupowaniem „Radosław”. Wiceprezes ZBoWID – wychowanek gimnazjum złoczowskiego 1907 – 1913;

 

MICHALEWSKI MICHAŁ - ur. w 1893, w Skwarzawie, 15 km. od Złoczowa, (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1907 -1914)
Syn rolnika. W 1914 r. ukończył gimnazjum złoczowskie. Z chwilą wybuch I wojny światowej wstąpił ochotniczo do Legionów i przy tzw. kryzysie przysięgowym w 1917, jako poddany austriacki został wcielony przymusowo do cesarsko-królewskiej amii i wysłany na front włoski. Powrócił do kraju i brał udział w walkach polsko – ukraińskich w Małopolsce Wschodniej i w wojnie 1920. Po wojnie rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Karierę prawniczą rozpoczął jako aplikant sadowy w Złoczowie. W roku 1933 był już kierownikiem Sądu Grodzkiego w Stryju, a w 1937 został wiceprezesem Sądu Okręgowego we Lwowie. Jednocześnie kierował tam dwoma wydziałami: Karno – Administracyjnym i Karno – Skarbowym. Ożenił się Walerią Leokadią Mykietyn z mieszanej rodziny rusko - polskiej ze Złoczowa, z zawodu nauczycielką (absolwentką seminarium nauczycielskiego w Złoczowie).
Mykietynowie mieli restaurację w Złoczowie przy ul Kościuszki. Bazyli Mykietyn był grekokatolikiem, żona Cecylia Polką. Oprócz córki mieli dwóch synów; Jana (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1920 – 1925), a później kapitan wojska polskiego. Poślubił Polkę Wandę (zginął w Katyniu), drugi syn Julian (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1912 – 1021), był grekokatolickim księdzem i mieszkał w Złoczowie do 1944 r. Tak jak grekokatolicki proboszcz Juryk był nieprzychylny Polakom. Opuścił Złoczów z Niemcami i wyjechał do Kanady.
Bazylego Mykietyna i synową Wandę (od roku żona Jana Mykietyna) sowieci aresztowali już 13 kwietnia 1940 r. i wywieźli do Kazachstanu;

 

NEBELSKI ADAM (1895-1943) – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1905 – 1913) – oficer I Brygady Legionów, dowódca kompanii przybocznej Naczelnika Państwa, prezydenta Narutowicza i prezydenta Wojciechowskiego, więzień Pawiaka, rozstrzelany w 1943;

 

OHANOWICZ ALFRED - (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1898 – 1904) - prawnik, specjalista w zakresie prawa cywilnego. Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Poznańskiego. Od 1958 r. redaktor naczelny „Ruchu Prawniczego, Ekonomicznego i Socjologicznego”.
Urodził się we Lwowie w szlacheckiej rodzinie polskich Ormian. Ukończył szkoły średnie w Złoczowie i Lwowie. W 1910 uzyskał tytuł doktora praw na Uniwersytecie Lwowskim i opublikował swoją pierwszą monografię pt. Ciężary państwowe duchowieństwa w Polsce w drugiej połowie XV i początkach XVI wieku. W latach 1910–1919 pracował w Prokuratorii Skarbu, później Prokuratorii Generalnej RP we Lwowie. Brał udział w obronie Lwowa w 1918. Od czerwca 1919 kierował Katedrą Prawa Cywilnego Uniwersytetu Poznańskiego. Członek Trybunału Kompetencyjnego (1928–1933). Senatorem III kadencji z ramienia BBWR (1930–1935). We wrześniu 1939 aresztowany przez hitlerowców. W latach 1940–1944 przebywał w Warszawie, uczestnicząc w tajnym nauczaniu. Od 1945 wykładał prawo cywilne na Uniwersytecie Jagiellońskim, po tym i był dziekanem Wydziału Prawa Uniwersytetu Poznańskiego (przemianowanego w 1955 na Uniwersytet im. Adama Mickiewicza). W 1965 uzyskał tytuł doktora honoris causa tej uczelni;

 

OSUCHOWSKA EWA LONGINA MARIA - (uczennica gimnazjum złoczowskiego 1931 -1937), wyszła za mąż za polskiego dyplomatę i czasie wojny pracowała w najbliższym otoczeniu gen. Mariana Sikorskiego, była członkiem „Klubu Złoczowskiego”;

 

PAŁCZYŃSKI ADAM BOLESŁAW - (1925-1992) – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1937 -1939) – agronom, profesor Akademii Rolniczej we Wrocławiu;

 

PANEJKO JERZY – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1899 - 1903) – profesor prawa Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie w latach międzywojennych;

 

PAŃCZAK WŁADYSŁAW (1908-1955) – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1924 – 1927) - dziennikarz, związany z „Kurierem Lwowskim” i „Słowem Narodowym”, Działał w harcerstwie i w AK, za co trafił do obozu w Gross Rosen;

 

POPOWICZ ADAM - (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1004 – 1912) - pułkownik żandarmerii Wojska Polskiego;

 

RATUSZNY MARIAM - ks., ur. 14.04.1911 na Woroniakach, 2 km od Złoczowa, (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1924 -1930).
Ojciec był dzierżawcą parafialnego folwarku. Przez rok studiował chemię na Politechnice we Lwowie. W 1931 r. wstąpił do Seminarium Duchownego we Lwowie. Ukończył też teologię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie w 1936 r. i tegoż roku 21 czerwca w Częstochowie na Jasnej Górze otrzymał święcenia kapłańskie z rąk ks. bpa Teodora Kubiny. Tam 22 czerwca odprawił pierwszą msze św.
Jego pierwszą placówką duszpasterską było Ręczno/Piotrkowa. Po niecałym roku przeniesiony został do Parzymiechów/Częstochowy. Tam proboszczem był ks. Bonawentura Metler, prezes Koła Przyjaciół Astronomii, uczeń sławnego Flamariona, dyrektor Obserwatorium w Częstochowie. Ks. Marian razem z ks. Metlerem, pracował i prowadził obserwatorium Astronomiczne w Częstochowie.
Ks. Marian dziesięć dni przed wybuchem wojny wyjechał do Chruszczobrodu w Zagłębiu Dąbrowskim. Parzymiechy w drugim dniu wojny zostały spalone, mieszkańcy wymordowani, ludzie wywiezieni do Niemiec. Ks. proboszcz Metler, ks. Danecki i organista Sobczak zostali rozstrzelani.
Wojnę spędził w Zagłębiu Dąbrowskim jako wikariusz w Chruszczobrodzie – Wysokim, Porąbce – Kazimierzu i w Czeladzi, gdzie dotrwał do końca wojny.
Po wojnie zorganizował Liceum im. Marii Konopnickiej w Będzinie. Uczył tam religii, chemii, fizyki i był wychowawcą klasy maturalnej, którą doprowadził do matury.
Z początkiem nowego roku szkolnego uznano go za wroga PRL. Groziło mu aresztowanie. Uciekł na Łemkowszczyznę i przez rok był proboszczem w Powroźniku/Krynicy, a następnie wikarym w katedrze częstochowskiej. Ponieważ służba bezpieczeństwa, nadal się nim interesowała opuścił Częstochowę i jakiś czas przebywał w Szczecinie i Gdańsku, po czym przez cztery lada był wikariuszem w Zawierciu.
W 1955 r. został mianowany rektorem kościoła św. Barbary w Dąbrowie Górniczej (kościół Szkoły Górniczej). W 1957 r. przy kościele erygowano parafię i tu był proboszczem do emerytury.
Od 1965 r. w każdą pierwszą niedzielę lipca nieprzerwanie przez trzydzieści lat organizował pielgrzymki Złoczowian do Częstochowy. Tu znowu się nim interesowano, bo na pielgrzymki przyjeżdżało początkowo nawet od 1.500 do 2.000 dawnych mieszkańców Złoczowa i okolic. Był zasłużonym pasterzem dla diaspory złoczowskiej. W spotkaniach jasnogórskich uczestniczyli pielgrzymi z całej Polski i z zagranicy, także Rusini – grekokatolicy, był członkiem „Klubu Złoczowskiego”;

 

ROŻNIECKI JÓZEF – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1905 – 1913) – oficer 4 Pułku Piechoty Legionów; wojewoda łódzki, lwowski, lubelski. Zginął w powstaniu warszawskim w 1944 r.;

 

SAWCZYŃSKI WŁODZIMIERZ - (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1902 – 1911), oficer wojska polskiego, zginał na Wschodzie;

 

SIKORA WINCENTY - (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1889 -1897) - kurator Okręgu Szkolnego Wołyńskiego;

 

SŁONECKI BRONISŁAW - (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1901 -1909) nauczyciel gimnazjalny we Lwowie, Krynicy i Brzegu;

 

SŁONECKI MARIAN – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1900 – 1902) – profesor ASP w Krakowie, wcześniej asystent prof. Kłosa i Ruszczyca w Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie, odrestaurował ołtarza Wita Stwosza w Krakowie, prowadził pracownię konserwatorską na Wawelu i wykładał w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie;

 

SOBIŃSKI STANISŁAW – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1892 – 1890) – pedagog, społecznik, kurator Okręgu Szkolnego Lwowskiego, zginął od kuli zamachowca ukraińskiego w październiku 1926 r.;

 

STEPA JAN – biskup tarnowski, – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1906 – 1909);

 

ŚWIERZAWSKI TADEUSZ JERZY - ur. w Złoczowie - (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1937 – 1938) - profesor Politechniki Śląskiej w Gliwicach, potem ekspert od spraw nuklearnych w firmie Webster w Burlington (stan Massachussets), był członkiem „Klubu Złoczowskiego”;

 

TARNAWSKI JULIAN – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1883 - 1885) – nauczyciel w szkole Ludowej w Olszanicy, Rusin, później na emeryturze mieszkał blisko szpitala w Złoczowie. Miał żonę Polkę i córkę. Uważał siebie za Rusina. Jako grekokatolik uczestniczył w międzynarodowe komisji przy oględzinach pomordowanych w 1919 r. w Złoczowie Polaków przez Ukraińców.

 

TEODOROWSKI LEOPOLD - (ps. „Maska”) – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1924 – 1927) – w czasie okupacji dowódca samodzielnej drużyny zwiadowczej Sztabu Inspektoratu „Wład” oddziałów dywersyjnych Złoczów;

 

TYMRAKIEWICZ WŁODZIMIERZ, prof. zwyczajny - botanik i torfoznawca, urodził się 05.02.1898 w Opakach, pow. Złoczów – (uczeń gimnazjum złoczowskiego latach 1910 – 1913). Absolwent UJK we Lwowie. Asystent, potem adiunkt uniwersytetu, badał torfowiska Polesia. Pracował na tej uczelni do roku1941, a potem od 1944r. W 1946 r. wyjechał do Warszawy, gdzie współpracował z prof. Stanisławem Tołpą na Wydziale Rolniczym Uniwersytetu i Politechniki. Kontynuował działalność naukową i dydaktyczną w Wyższej Szkoły Rolniczej. Był kierownikiem Katedry Ekologii Roślin i autorem m.in. "Atlasu chwastów". 

 

WĘGRZYNOWSKI MARIAN – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1900 -1914) – legionista, dyrektor departamentu Ministerstwa Skarbu w II Rzeczypospolitej;

 

WYSOCKI ALOJZY - (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1910 – 1914) – profesor prawa teologii Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie w czasach II Rzeczypospolitej;

 

WOROSZYŃSKI WŁADYSŁAW – (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1906 - 1914), a potem nauczyciel tego gimnazjum (1925 – 1939) – geografia, historia, matematyka;

 

ZBOROWSKI ADAM - ur. 31 marca 1919 w Glinianach/Złoczowa, (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1934 – 1937) – polski prawnik i działacz państwowy, wiceminister sprawiedliwości (1971–1978). Urodził się w rodzinie inteligenckiej. W 1937 złożył egzamin maturalny w gimnazjum złoczowskim, następnie służył w Wojsku Polskim (1937–1939). Brał udział w wojnie, został ranny i trafił do niewoli niemieckiej (1939–1940). W 1940 zamieszkał w Krakowie, gdzie pracował jako robotnik w warsztatach kolejowych. Podjął działalność w konspiracyjnym Stronnictwie Demokratycznym. W 1945 wstąpił do Ludowego Wojska Polskiego, zajmował się szkoleniem kadry podoficerskiej w I Szkolnej Dywizji Piechoty LWP. Z wojska odszedł w 1946 r. i podjął pracę w Biurze Prezydialnym Krajowej Rady Narodowej (był m.in. zastępcą naczelnika wydziału). Rozpoczął studia w Akademii Nauk Politycznych i na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego (1946–1952). W latach 1950–1971 zatrudniony w Prokuraturze Generalnej PRL. Pracował w komisji specjalnej ds. walki z nadużyciami i szkodnictwem gospodarczym. Od 1966 prokurator PG PRL. Działał w warszawskich strukturach Stronnictwa Demokratycznego. Był m.in. członkiem Prezydium i wiceprzewodniczącym Stołecznego Komitetu SD. W latach 1971–1978 pełnił obowiązki wiceministra sprawiedliwości z rekomendacji partii.
Adam Zborowski, to prawdopodobnie ojciec Wiktora Zborowskiego – polskiego aktora teatralnego, filmowego, radiowego (Teatr Polskiego Radia) i dubbingowego. Wiktor urodził się. 10 stycznia 1951 w Warszawie. W latach 90. w „Klubie Złoczowskim” w gronie uczniów gimnazjum złoczowskiego wspominano tą historię. W życiorysie Wiktora Zborowskiego o ojcu nie wspomina się.

 

ŻYCHIEWICZ TADEUSZ - ur. 12 stycznia 1022 w Bratkowicach (uczeń gimnazjum złoczowskiego 1934 -1938) - dziennikarz, historyk sztuki, publicysta religijny, teolog i redaktor Tygodnika Powszechnego. Córką jest Martyna Jakubowicz (ur. 24 lutego 1955 w Krakowie)– polska wokalistka, gitarzystka i kompozytorka tworząca muzykę z pogranicza bluesa, rocka i amerykańskiego folku.

zebrał i opracował Roman Maćkówka


Podziel się
oceń
2
0

komentarze (4) | dodaj komentarz

Związani ze Złoczowem po przez rodzinę, pracę, służbę w wojsku, więzieni na zamku złoczow

środa, 25 czerwca 2014 20:15

AICHMÜLLER KAROL – naczelnik Magistratu w XIX w. , zasłużony dla rozwoju miasta. Uporządkował szkarpy miejskie, tzw. Wały, które od jego imienia nazwano Aichmüllerówką;

 

DĄBEK STANISŁAW - pułkownik WP, dowódca 52 p.p. w Złoczowie i dowódca Lądowej Obrony Wybrzeża oraz Morskiej Brygady Obrony Narodowej we wrześniu 1939 r. Dowództwo nad 52 Pułkiem Piechoty Strzelców Kresowych w Złoczowie objął w 1938 r., a w przededniu II wojny światowej pod koniec lipca 1939 został wyznaczony dowódcą Morskiej Brygady Obrony Narodowej i p.o. dowódcą Lądowej Obrony Wybrzeża;

 

GARAPICH PAWEŁ - ur. 18 listopada 1882 w Cebrowie koło Zborowa – polski prawnik, urzędnik państwowy, wojewoda łódzki i lwowski w II Rzeczypospolitej.
Pochodził z rodziny ziemiańskiej. Ukończył w 1900 r. gimnazjum w Tarnopolu i w 1906 Wydział Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rozpoczął pracę jako urzędnik w administracji galicyjskiej, w Namiestnictwie Galicji. Ożenił się 3 lutego 1910 r. z hrabianką Ludgardą Łubieńską. W 1914 r. pełnił funkcję wicestarosty tarnopolskiego i był ewakuowany w głąb kraju przed nacierającymi wojskami rosyjskimi. W 1915 r. awansował na stanowisko referenta Oddziału Politycznego przy austriackim okupacyjnym Generalnym Gubernatorstwie, którego władze naczelne mieściły się w Lublinie.
Mimo iż był urzędnikiem państwowym, przejawiał swoje sympatie polityczne i np. w marcu 1918 r. podał się demonstracyjnie do dymisji, w związku z pokojem brzeskim, na mocy którego Państwa Centralne przekazywały sprzymierzonej Ukraińskiej Republice Ludowej Chełmszczyznę w zamian za pomoc żywnościową. Przełożeni dymisji nie przyjęli, ukarali go jednak za niesubordynację przeniesieniem na poślednie stanowisko do niewielkiego prowincjonalnego miasteczka Skałat. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został starostą tarnopolskim, a 15 lutego 1920 r. objął funkcję naczelnika Wydziału Prezydialnego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi i wicewojewodę łódzkiego, a od 1 marca 1922 r. objął stanowisko wojewody łódzkiego, które sprawował do 14 lutego 1923 r.
2 kwietnia 1923 r. rząd przeniósł go na stanowisko wicewojewody stanisławowskiego. Miał za zadanie harmonijnego ułożenia stosunków pomiędzy zamieszkującymi tam Polakami, Ukraińcami i Żydami.
12 sierpnia 1924 r. wrócił na stanowisko wojewody łódzkiego, które pełnił do 30 grudnia 1924 r., kiedy został mianowany wojewodą lwowskim i był nim do 29 lipca 1927 r. To była jego ostatnia funkcja w administracji państwowej.
Przeniósł się na stałe w rodzinne strony do Małopolski Wschodniej, gdzie pracował jako notariusz w Złoczowie. Był działaczem społecznym: prezesował lokalnemu oddziałowi Towarzystwa Rozwoju Ziem Wschodnich i zarządowi Polskiego Czerwonego Krzyża w Małopolsce;

 

GRUSZECKI KAJETAN – ks. proboszcz parafii w Złoczowie od 1933 - do 1945, dziekan dekanatu złoczowskiego od - do, odznaczony tytułem Honorowego Mieszkańca Złoczowa. W 1945 r. ekspatriowany na teren diecezji tarnowskiej, gdzie do 1952 r. był kapelanem zakonu sióstr św. Dominika w Białej Niżnej/Grybowa. Zabrał ze sobą z kościoła w Złoczowie obrazy Matki Boskiej Częstochowskiej i Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski (Matki Boskiej Ostrobramskiej)
Obraz Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski został umieszczony w głównym ołtarzu, w kościele w Tarnowie - Mościcach /wierna kopia Matki Boskie Częstochowskiej/, a wizerunek matki boskiej nieustającej pomocy w Białej Niżnej, a następnie w Krowicy niedaleko Lubaczowa


HRYNIEWIECKI KAROL - (ur. 13 grudnia 1841 w Pulszach, biskup wileński i działacz polityczny II RP, poseł na Sejm Litwy Środkowej. Z nominacji Leona XIII był biskupem wileńskim formalnie w latach 1883-1889, ale już od 1885 przebywał na zesłaniu w Jarosławiu nad Wołgą, represjonowany za walkę z rusyfikacją. Po rezygnacji z rządów w diecezji otrzymał arcybiskupstwo tytularne Perge (1891). Od 1894 rezydował w Galicji. W r. 1901 arcybiskup Karol Hryniewiecki, dawny biskup wileński, wygnany z Rosji za narażenie się caratowi, przybył do gminy Zazule-Kozaki, aby wzmocnić pracę duszpasterską oraz pomóc w rozwoju sieci parafialnej. Już w r. 1906 zakończono tu budowę kościoła św. Karola Boromeusza (głównie dzięki funduszom biskupa Karola), a w 1907r. utworzono ekspozyturę (od r. 1925 samodzielna parafia), do której weszły też Podlipce ze zbudowaną w 1909r. przez arcybiskupa Hryniewieckiego kaplicą. W r. 1910 dzięki arcybiskupowi Karolowi zbudowano murowaną kaplicę św. Michała Archanioła w Kniażym, które w 1935 roku razem z Boniszynem (kaplica z 1933r.) wydzieliły się w odrębną parafię. Arcybiskup Hryniewiecki zmarł we Lwowie w 1929r. i został pochowany na cmentarzu w Kozakach, a w miejscowym kościele wmurowano tablicę ku jego czci i umieszczono jego portret. Po wojnie grób arcybiskupa sprofanowano, a zbudowane przez niego świątynie zamknięto. Dopiero w latach 90-tych XXw. zostały one, w częściowo zrujnowanym stanie, oddane wspólnotom obrządku bizantyjskiego, które przerobiły je na cerkwie;

KALTENBERGH LEW - porucznik, pisarz, służył w 52 piechoty, tak pisał o pułkowniku Dąbku:
"Był doskonałym obserwatorem. Brzydził się oficerami, którzy nic nie robią, gdyż leniwy oficer daje zły przykład szeregowcom. Pędził ich do roboty. Sam dużo robił, kilka razy dziennie z wnikliwością wglądał w sprawy pułkowe".

 

KRALL – kapitan w 52 p.p. - tenisowy mistrz armii Wojska Polskiego. W Złoczowie były korty na stadionie miejskim, w Ogrodzie Garnizonowym i prywatne p. Kubrichta

 

KOPCZYŃSKI ONUFRY - (1735-1817) – ksiądz, gramatyk i pedagog, uczył w Kolegium OO. Pijarów w Złoczowie do 1760 r.

 

LIPIŃSKI KAROL - ur. 30 października 1790 w Radzyniu Podlaskim na Lubelszczyźnie – polski skrzypek, kompozytor i pedagog.
Od wczesnego dzieciństwa zdradzał wybitne zdolności muzyczne. Gry na skrzypcach uczył od ojca Feliksa (1765 – 1847) - kapelmistrza orkiestry w majątku Potockich w Radzyniu Podlaskim. Po przeniesieniu się Lipińskich w 1799 r. do Lwowa grał w orkiestrze prowadzonej przez ojca w domu Adama Starzyńskiego oraz w zespołach kameralnych. Pod koniec 1809 r. Lipiński został zaangażowany na stanowisko koncertmistrza orkiestry teatru niemieckiego we Lwowie W październiku 1817 r. udaje się na koncerty do Włoch. Spotyka się z Paganinim w 1818 r. (wspólnie koncertowali dwukrotnie 17 kwietnia i 24 maja 1818 r.).
Paganini zapytany, kto według niego jest najlepszym skrzypkiem na świecie, odpowiedział: „Nie wiem kto jest najlepszy, ale Lipiński ma na pewno drugie miejsce”.
W 1845 Lipiński zakupił majątek Urłów, 21 km. od Złoczowa. Spędzał tutaj wakacje, a po przejściu na emeryturę przeniósł się do Urłowa na stałe. Po śmierci kompozytora w 1861 r. Urłów przeszedł w ręce synów Gustawa i Konstantego. W testamencie Lipiński przeznaczył majątek w Urłowie na utworzenie fundacji stypendialnej jego imienia, wspierającej młodych skrzypków kształcących się w konserwatoriach we Lwowie, Neapolu i Wiedniu. Fundacja działała aż do wybuchu I Wojny Światowej.
Wg Bronisława Nebelskiego – (Rys GEOGRAFICZNO – STATYSTYCZNY – powiatu złoczowskiego, w części dotyczącej miejscowości Kołtów – 15 km. od Złoczowa) –wyd. 1885 podaje : „Dworek, w którym mieszka obecnie rządca dóbr, jest miejscem urodzenia Karola Lipińskiego, sławnego skrzypka, nadwornego muzyka królewskiego, którego ojciec był kapelmistrzem hr. Starzeńskich poprzednich właścicieli Kołtowa”, o Urłowie wspomina tylko, że jest tam dwór 363 ha, nie podając właścicieli – wyd. 1885 r. Zukerkandel - Złoczów.

 

MARIAŃSKI WALERY – generał WP, właściciel wsi Ryków;

 

MĘKICKI RUDOLF - ur. 1887 we Lwowie — polski medalier, heraldyk, historyk sztuki i muzeolog, twórca ekslibrisów, redaktor naczelny kwartalnika Zapiski Numizmatyczne, wykładowca Politechniki Lwowskiej. Na Wydziale Ogólnym Politechniki Lwowskiej wykładał historię pisma i heraldykę. W okresie do 1939 był autorem m.in. okładek książek, wzorów akcji i obligacji, dyplomów, banknotów miejskich, odznak, monet, medali i afiszy . Był również cenionym autorem okolicznościowych dyplomów wręczanych takim postaciom życia politycznego jak Edward Rydz-Śmigły, Ignacy Mościcki oraz Józef Beck. Od 1922 kustosz Muzeum Narodowego im. króla Jana III we Lwowie, a także zbiorów muzealnych w Zamku w Podhorcach. W Podhorcach Mękiccy mieli własny dom, gdzie spędzali wakacje.
/Dokument z dnia 15 lutego 1938 r. nadania przez Radę Królewskiego Miasta Złoczowa Obywatelstwa Honorowego Edwardowi Śmigłemu Rydzowi wykonał Rudolf Mękicki/
Żona Julia była kolekcjonerem ekslibrisów i numizmatów, działaczką Towarzystw Numizmatycznych. Dzieło zapoczątkowane przez Rudolfa Mękickiego kontynuowały ich dzieci: Stanisław, polski autor wielu ekslibrisów oraz córka Krystyna, członkini gliwickiego Oddziału PTN, oraz syn Juliusz - numizmatyk i kolekcjoner, córka Krystyna i syn Juliusz byli członkami „Klubu Złoczowskiego”;

MOSZYŃSKI KAZIMIERZ - adwokat, poseł na sejm, po I wojnie zastępca burmistrza. W 1926 r. wybrany komisarzem rządowym miasta Złoczowa, a w grudniu 1927 r. – burmistrzem. Za jego czasów powstały stadion sportowy i basen. Zasłużył się dla rozwoju miasta;

 

PIASECKI KAROL - ur. 1859) – generał dywizji. Mieszkał w Złoczowie przy ulicy Gliniańskiej, gdzie zastał go wrzesień 1939 r.. Dalsze jego losy nie są znane;

 

PYTEL BOLESŁAW WILHELM - urodził się 1 lipca 1883 roku. W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. Następnie pełnił służbę w 52 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych w Złoczowie na stanowisku zastępcy dowódcy pułku. 26 kwietnia 1928 roku został mianowany dowódcą 26 Pułku Piechoty w Gródku Jagiellońskim. 24 grudnia 1929 roku awansował na pułkownika ze starszeństwem z 1 stycznia 1930 roku i 14. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Z dniem 31 sierpnia 1933 roku został przeniesiony w stan spoczynku. Mieszkał przy ulicy Felińskiego 18 m. 1 (Żoliborz Oficerski).
Na podstawie zarządzenia personalnego L.dz. 3846/IV-1 szefa Biura Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych pułkownik w stanie spoczynku Bolesław Wilhelm Pytel, zamieszkały przy ulicy Felińskiego 18 m. 1 (Żoliborz Oficerski) został powołany do służby stałej, wyznaczony dowódcą Gdańskiej Brygady Obrony Narodowej i zobowiązany do stawienia się 5 września 1939 roku o godz. 12.00 u generała brygady Kazimierza Sawickiego w Państwowym Urzędzie Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego przy ul. Myśliwieckiej 3/5/7.
Pułk. Pytel rozstrzelany został przez Niemców 20 czerwca 1940 roku w Puszczy Kampinoskiej pod Palmirami.
Żoną pułkownika była złoczowianka p. Józefa Starak, córka p. Staraka (Komendant Strzelca w Złoczowie), latach1920 – 1926 uczennica gimnazjum złoczowskiego. Mieszkali przy ul. Kopernika obok łaźni Szapira, którego rodzina z p. Starakami przyjaźniła się. Szapira miał syna (Marceli Józef) na co dzień zwany Dziunek, chodził do gimnazjum złoczowskiego (1936 – 1938). Jak opowiadał wyniki nie byłe zadawalające, to go przenieśli do gimnazjum we Lwowie. W czasie okupacji niemieckiej p. Józefa ukrywała go we Lwowie. Po wyjechał do USA. Odwdzięczył się. Zapewnił p. Józefie mieszkanie, początkowo w Poznaniu, a potem w Krakowie przy ul. Urzędniczej, podróże po Europie i Ameryce. Był z nią w Izraelu. Zaliczona została w poczet „Sprawiedliwych wśród narodów”, („Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu” - „Jad Waszem”. ma tam swoje drzewko. Na starosć zapewnił stałego lekarza. Przyjeżdżał do Krakowa na zjazdy Złoczowian. Ponieważ już nazywał się Solent, to przedstawiał się jestem Solent zd. Szapira. / wspomnienia p. Józefy/.

 

SOBIESCY - w 1598 r. Złoczów nabył Marek Sobieski, starosta krasnostawski i łucki, wojewoda lubelski. Po nim dobra odziedziczył syn Jakub Sobieski – poseł, pamiętnikarz, działacz polityczny, dowódca wojskowy, ojciec króla Polski Jana III Sobieskiego, następnie jego syn, król Jan III Sobieski, do niego należały już zamki w Olesku, Podhorcach, Pomorzanach oraz pobliskie miejscowości Sasów i Zborów. Następnym dziedzicem Złoczowa był Jakub Sobieski – królewicz. W 1737 roku dobra złoczowskie odziedziczyła córka królewicza Jakuba,  Maria Karolina de Bouillon, która w dniu 11 marca 1740 r. sprzedała w formie donacji wszystkie swoje dobra Księciu Michałowi Kazimierzowi Radziwiłłowi, wnukowi Katarzyny Sobieskiej, siostry króla Jana. Tak kończy  się 142- letnie (od 1598 do 1740 r.) włodarzenie miastem przez rodzinę Sobieskich.  W 1772 r. majątek posiadł Karol X Radziwiłł;

 

TARNAWSKI MYRON - (ur. 29 sierpnia 1869 w Baryłowie (rejon radziechowski)  - zm. 1938 w Czernicach koło Brodów) - generał-czetar Ukraińskiej Halickiej Armii, naczelny dowódca od 5 lipca do 7 listopada 1919 generał Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej.
Był synem księdza greckokatolickiego, ukończył gimnazjum w Brodach. Następnie odbył jednoroczną służbę wojskową w armii austro-węgierskiej, otrzymując stopień podporucznika. Pozostał w służbie wojskowej, służąc w Galicji. W 1919 uzyskał stopień kapitana. Brał udział w I wojnie światowej, walcząc na froncie rosyjskim. W styczniu 1916 został skierowany na stanowisko komendanta szkolenia Legionu Ukraińskich Strzelców Siczowych, a od września do grudnia 1917 - komendanta Legionu USS.
W 1918 referent do spraw ukraińskich przy sztabie 54 Dywizji austro-węgierskiej, a następnie dowódcą 16 pp Landwehry, w randze podpułkownika. W czasie rozpadu Austro-Węgier w październiku 1918 powrócił wraz z resztkami pułku do jego garnizonu w Krakowie, gdzie został zatrzymany przez nowopowstałe władze polskie i osadzony w obozie jenieckim w Krakowie-Dąbiu. Po zwolnieniu z obozu pojechał do Stanisławowa i 17 lutego 1919 wstąpił do UHA, otrzymując stanowisko dowódcy grupy „Schid” walczącej pod Lwowem, a następnie dowódcy II Korpusu UHA.
Z II Korpusem brał udział w działaniach wojny polsko-ukraińskiej, w walkach pod Lwowem, ofensywie czortkowskiej i odwrocie Ukraińskiej Armii Halickiej za Zbrucz. Później wraz z Armią URL brał udział w marszu Kijów, i w zdobyciu go 30 sierpnia 1919, a następnie w odwrocie. Kiedy otoczona UHA utraciła zdolność bojową wskutek epidemii tyfusu i braków w zaopatrzeniu, w listopadzie podjął rozmowy z Denikinem o przyłączeniu do Armii Ochotniczej. Wskutek tej decyzji został usunięty ze stanowiska, jednak później sąd wojenny uwolnił go od winy.
W czasie połączenia UHA z Armią Czerwoną (CzUHA) ukrywał się przed Czeka w Bałcie i Kijowie. Po polsko-ukraińskiej ofensywie i zajęciu Kijowa powrócił w lipcu 1920 do Galicji, został internowany przez polską policję i osadzony w obozie jenieckim w Tucholi, gdzie przebywał do końca 1920.
Po uwolnieniu powrócił w rodzinne strony, gdzie przebywał do śmierci.
/Wg Błońskiego „więcej był Polakiem niż Ukraińcem (miał żonę Polkę). Po kapitulacji części wojsk zachodnio-ukraińskich przebywał w areszcie domowym w Złoczowie/.
W Złoczowie Ukraińcy przemianowali ulicę Czarneckiego na gen. Tarnowskiego;

 

TRUSZKOWSKI ZYGMUNT – ks. proboszcz z kościoła św. Marii Magdaleny we Lwowie.
W czasie II wojny światowej w zamku złoczowskim był więziony przez sowietów ks. Zygmunt Truszkowski. Często wzywano go nocą na męczące przesłuchania. Pewnego dnia uniósł się i powiedział: Gdyby Lenin wiedział, co wy ze mną wyprawiacie, na pewno ująłby się za mną. Nie podejrzewał w jak wielkie zdumienie wprowadzi tym stwierdzeniem swych prześladowców. Przesłuchujący go zapytali: To wyście znali Lenina? Jak się okazało, ks. Truszkowski był proboszczem na poronińskiej parafii w 1914 r., w czasie, kiedy Uljanow mieszkał na Podhalu. Nie stronił od plebanii i często zachodził do księdza Truszkowskiego na dyskusje religijne. Kiedyś pożyczył od księdza 300 koron, które po paru tygodniach odesłał pocztą. Władze więzienne w Złoczowie zażądały od księdza Truszkowskiego dowodu, że naprawdę znał Lenina. Pozwolono mu napisać do rodzinnego domu, żeby mu przysłano kwit pocztowy z podpisem Lenina. Odpowiedź przyszła ponoć szybko, a efekt był piorunujący. Księdza zwolniono z więzienia natychmiast, wręczono mu pieniądze na drogę i otwarto dla niego kościół św. Marii Magdaleny we Lwowie. Niestety, ks. Truszkowski zniszczony przez więzienie, umiera w 1949 roku.

 


WIELOPOLSKA MARIA-JEHANNE - (Joanna) z Colonna–Walewskich, primo voto, secundo Strzemię–Janowska, ur. 16 lutego 1882 w Suchodole na Kijowszczyźnie, zm. w 1940 w ZSRR, bądź w hitlerowskim obozie zagłady – polska pisarka, publicystka i krytyk literacki. Autorka powieści Faunessy i Kryjaki.
Przed I wojną światową Wielopolska mieszkała w Złoczowie u krewnego adwokata Rubczyńskiego (brata prof. filozofii UJ, W. Rubczyńskiego, została żoną Jerzego Strzemię-Janowskiego właściciela majątku ziemskiego w Strutynie (6 km. od Złoczowa), późniejszego autora książki o zwierzętach;
„Przez rok pracowała w służbie sanitarnej I Brygady Legionów, później prowadziła szwalnię dla żołnierzy. Została internowana na Węgrzech, po czym wróciła do Strutyna koło Złoczowa, majątku Janowskiego. Janowski był dwukrotnie skazany na karę śmierci przez ukraińskich rebeliantów (1918- 1919). Wiosną 1919 r. Wielopolska została aresztowana i uwięziona przez Ukraińców, celem przeprowadzenia konfrontacji z Ludwikiem Wolskim. Oskarżano ją o wydanie nazwiska autora politycznego paszkwilu (wiersza prześmiewczego) Ludwika Wolskiego, zamordowanego przez Ukraińców w ramach tak zwanych sądów doraźnych. W czasie wojny majątek rodzinny Strzemię-Janowskich w Strutynie został zniszczony”.
Lucyna Marzec: - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu „Lady Awantura Maria-Jehanne Wielopolska, secundo Strze-mię-Janowska”.


WOLSKI LUDWIK - ur. w 1895 r. w Schodnicy koło Skolego, agronom po szkole w Dublanach, komisarz rolniczy przy starostwie w Zborowie, syn Maryli Wolskiej, brat Beaty Obertyńskiej i Leli Pawlikowskiej zwany Lukiem, po matce miał uzdolnienia literackie. W czasie I wojny światowej przebywał w rodzinnych Perepelnikach.
Majątek w Perepelnikach 23 km. na wschód od Złoczowa Wolscy odziedziczyli po krewnej Pokutyńskiej-Padlewskiej. Był to typowy polski dwór ziemiański o szczególnym klimacie i uroku, jak opisała go Beata Obertyńska w opowiadaniu „Srare Perepelniki”.
Ludwik Wolski w 1919 został aresztowany przez Ukraińców i zamordowany na zamku złoczowskim;
/Józef Rajmund Schmidt, emerytowany zastępca prokuratora i były poseł na Sejm Krajowy tak opisał to wydarzenie:  „Z wyjątkowym bestialstwem potraktowano Ludwika Wolskiego. Więziona wtedy również pisarka Maria Jehanne Wielopolska-Janowska zeznała potem przed władzami polskimi: „[...] sprowadzono p. Wolskiego do konfrontacyjnego przesłuchania - tenże przyznał się do autorstwa tego wiersza. Zauważyłam, że p. Wolski był wówczas już bardzo skatowany – zmieniony nie do poznania i opuchnięty. Rozglądnąwszy się po pokoju, w którym to przesłuchanie miało miejsce, zauważyłam, że cały był zbryzgany krwią i zdawało mi się jakby kawałki ciała na ścianie tkwiły, na podłodze leżała szmata cała skrwawiona”/;
Przed II wojną światową majątek zarządzany był przez brata Kazimierza Wolskiego lekarza we Lwowie, de facto dworem zajmowała się żona Anna z Sozańskich. Mieli sześcioro dzieci: Marcina, Krzysztofa, Różę Marię, Joannę, Annę i małego Piotrusia.
W 1939 r. pani Anna z dziećmi uciekła przed Armią Czerwoną, która zajęła ich rodzinne strony. Przez krótki czas przebywali w Złoczowie, a wiosną 1940 uciekła z dziećmi do GG i zatrzymała się u krewnych w majątku Goszyce 20. km. od Krakowa.

 

ZABOROWSKI IGNACY - ur. 2 listopada 1754 w województwie ruskim pijar, -matematyk i geodeta, profesor geometrii, członek Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych, autor podręcznika Geometria praktyczna i Logarytmy dla szkół narodowych – pierwszych polskich tablic logarytmicznych, za które uzyskał od króla Stanisława Augusta Poniatowskiego Medal Merentibus. Naukę rozpoczął w szkole pijarów w Złoczowie. Wykładał w szkołach pijarskich i Collegium Nobilium gdzie w latach 1799 – 1801 pełnił funkcję rektora. Pełnił funkcję egzaminatora krajowego geodetów (egzaminator jeometrów publicznych przy Komisji Edukacji). Przełożony szkół warszawskich (kurator), jeden z czterech doradców zgromadzenia pijarów, od 1800 członek Towarzystwa Przyjaciół Nauk, od 1802 prowincjał pijarów;

 

ZUCKERKANDEL WILHELM (1851-1924) - księgarz i wydawca w Złoczowie prowadził bardzo zasłużoną oficynę popularyzującą literaturę, znaną głównie z serii tanich książek "Biblioteka Powszechna"
Księgarnia i wydawnictwo rodziny Zuckerkandlów w Złoczowie działały już w okresie zaborowym - galicyjskim. Przyczyniło się do upowszechniania polskiej literatury pięknej oraz klasyki światowej. Wydawano je w tzw. książeczkach kieszonkowych „Biblioteki Powszechnej". Były tanie i mogły trafić pod każdą „strzechę". Był to - na tamte czasy - ewenement na dużą skalę. Wydawnictwo Zuckerkandla znane był w całej Galicji oraz na pozostałych terenach zaboru niemieckiego i rosyjskiego. Wydawnictwa Zuckerkandla trafiały na różne rynki zagraniczne, nawet poza kontynent europejski.
Założycielem był ojciec Ozjasz (1821 Złoczów – 1894 tamże) – kupiec, księgarz, wydawca; ojciec Wilhelma Z. Otrzymał trad. wykształcenie religijne. Prowadził sklepik tytoniowy, w którym ok. 1860 otworzył dział papierniczy, a następnie – w 1874 – księgarnię, skład nut i wypożyczalnię książek. W 1880 założył drukarnię. Wkrótce stał się także wydawcą. Publikował m.in. serie: „Biblioteczka dla Dzieci i Młodzieży ku Rozrywce i Nauce” (od 1884) oraz „Biblioteka Powszechna” (od 1890; w ciągu pierwszych czterech lat – ok. 100 tytułów). Wydał także Ogłoszenia księgarskie dla Księgarni i Antykwariatów (1885).
Wydano ogółem 1230 pozycji Biblioteki Powszechnej i 400 zeszytów Biblioteki Klasyków Rzymskich i Greckich.
Po 1924 roku oficynę prowadził Zwerdling, krewny Zuckerkandłów.

zebrał i opracował Roman Maćkówka


Podziel się
oceń
1
0

komentarze (1) | dodaj komentarz

czwartek, 22 czerwca 2017